camera closecorrect Verwijs ds2 facebook nextprevshare twitter video

Onder de brug in Vilvoorde (vlnr): Christopher Ipayo, Aimen Horch, Ilias Loumrhari, Lieven Miguel Kandolo en Joël Ndombe. Voor hen is diversiteit de gewoonste zaak ter wereld.

Apartheid

Lieven Miguel Kandolo wil als jonge Congolese Vilvoordenaar actief werken aan samen-leven. Zijn kliek is heel open van geest, maar als het over relaties gaat blijkt het hokjesdenken hardnekkig.

Een Congolees met een Marokkaanse? No way, José!

VilvoordeZe liepen bijna allemaal samen school in het katholieke college van Vilvoorde en zien elkaar nog geregeld. Bij mooi weer vinden de twintigers elkaar aan de brug – dé hotspot van Vilvoorde, zegt Lieven Miguel Kandolo. Hij is een geëngageerde Vilvoordenaar, zo is hij de drijvende kracht achter jongerenvereniging Kolamela. Kolamela betekent in het ­Otetela (Congolese dialect) ‘geloof hebben in iets’. De vereniging organiseerde recent nog debatten over ­Patrice Lumumba, in het kader van de Black history month. ‘Na mijn speech vroeg de burgemeester: “Waarom noemen jullie zich Congolees, jullie zijn toch Vilvoordenaars?” Maar waarom kan het niet en-en zijn? Want zo voelen wij ons echt’, zegt Kandolo.

Hij en zijn vrienden vinden het raar dat iemand vragen stelt over diversiteit, voor hen is het de gewoonste zaak ter wereld. Behalve de Congolese Vilvoordenaars Lieven, Joël en Christopher zijn er ook Aimen (met Algerijnse roots) en Ilias (met Marokkaanse achtergrond). De laatste twee spreken een mondje Lingala, de drie anderen een paar woorden Arabisch. ‘Schmet is ons nieuwste stopwoord’, onthult Aimen. ‘Het betekent ‘klootzak’, ‘onnozelaar’, of ook ‘merde’, lachen ze.

De jongemannen zijn ervan overtuigd dat de verschillende gemeenschappen in Vilvoorde met en niet naast elkaar leven. ‘Congolezen en Marokkanen verstaan elkaar heel goed’, zegt Lieven. ‘Eigenlijk hebben wij van hen geleerd om trots te zijn op onze achtergrond, om niet beschaamd te zijn om van die cultuur te houden, om onder elkaar onze eigen taal te spreken als we dat willen. De Marokkanen deden dat allemaal, terwijl wij ons wegstopten en probeerden te assimileren. Nu zijn we fiere Congolezen én Vilvoordenaars.’

‘Wij hebben van de Marokkanen geleerd om trots te zijn op onze achtergrond‘ Lieven Miguel Kandolo   Drijvende kracht achter Kolamela

Vriendschap en liefde

Gemengde vriendschappen zijn de sleutel tot een inclusieve samenleving, denkt Ilias. Geldt dat ook voor de liefde? Niets zo goed voor het sociaal weefsel als twee mensen die interculturaliteit letterlijk interpreteren, zou je denken. Al in 2010 was een op de zes huwelijken in België gemengd.

Lieven Miguel Kandolo en zijn kliek aarzelen: ze zijn niet tegen gemengde relaties maar in de liefde blijkt het hokjesdenken hardnekkig. ‘Een Congolees met een Marokkaanse, dat gaat niet’, beweren ze stellig. Waarom niet? ‘Een kwestie van eer. Als je dat doet, beschaam je je hele familie.’ Evengoed is een Congolees-Rwandees huwelijk uitgesloten. Van oudsher. Je krijgt het mee van thuis en je leeft naar dat gedachtegoed. ‘Er wordt zelden over gepraat,’ zegt Christopher Ipayo, ‘je weet dat gewoon. De meisjes weten het ook. Christopher heeft Marokkaanse vriendinnen met wie hij amicaal omgaat, maar ‘het zal nooit iets worden’, weet hij nu al.

Aimen, de groene politicus in spe, is een buitenbeentje: hij heeft al vier jaar een relatie met een witte Belgische. ‘De culturele verschillen overbruggen is voor ons geen probleem. Het is vooral de buitenwereld die er een probleem van wil maken’, besluit hij.

Een bevraging van gelijkekansencentrum Unia in 2016 leerde dat een op de vijf witte Belgen liever geen schoonzoon of -dochter met een andere huidskleur heeft – bij twintigers is dat 17,5 procent. Voor Belgen met een migratieachtergrond gaat het om 12 procent.

Gedoopt én besneden

Een paar dagen later spreek ik af met Johanna-Baptista Pelgrims en Sammy Mahdi. Zij zijn gekend als Vilvoordse CD&V’ers, maar zijn bovenal kinderen van een gemengd huwelijk: Johanna’s moeder is Congolese, Sammy’s vader Irakees. Zij hebben die gemengde achtergrond altijd als verrijkend ervaren, met dank aan een open opvoeding. Mahdi: ‘Mijn ouders hebben er altijd heel normaal over gedaan, en zelf heb ik er steeds de voordelen van ingezien. Ik voelde me overal thuis, had Arabische en autochtone vrienden, en in beide groepen kon ik een ander deel van mijn identiteit laten zien.’ Maar, geeft hij toe, hij heeft ook halfbloed-jongeren zien afglijden omdat ze zich extreem focussen op één van die twee achtergronden, en/of gedesillusioneerd geraken door het gevoel nergens bij te horen.

‘Een grotere uitdaging dan interraciale relaties zijn interreligieuze relaties’, pikt Johanna in. Ze is orthodox en geeft ook zelf orthodoxe godsdienst op scholen. ‘Zelf heb ik mij nooit fiftyfifty gevoeld, maar altijd 100 procent Vlaamse en 100 procent Congolese. Ik dacht niet dat het in mijn eigen huwelijk nog een issue zou zijn, maar dan blijkt dat er tussen het gelovige en het niet-gelovige deel van de familie nog serieuze spanningen kunnen zijn.’

De samenleving is gericht op monoreligieuze families, vindt ook Mahdi. ‘Bij godsdienst op school moet je een keuze maken, terwijl bij ons katholicisme en islam hand in hand gingen. Mijn ouders zochten compromissen. Zo ben ik gedoopt én besneden. Ik ging naar een katholieke school die een brede kijk had op spiritualiteit, maar mijn communie heb ik dan weer niet gedaan.’

‘Maar,’ besluit hij, ‘ik blijf een gemengde relatie een verrijking vinden. Als je erin slaagt elke dag opnieuw de verschillen tussen twee achtergronden te overstijgen, is dat voor mij het summum van diversiteit.’

Aimen Horch

‘Relatie is privézaak van twee mensen’

‘Hokjesdenken vind je overal’, stelt Aimen. ‘Ken jij veel witte Belgen die hun dochter graag met een allochtoon zien verkeren? Pas op, interraciale relaties zijn ook in Vilvoorde niet nieuw. Ik weet zeker dat we allemaal wel verliefd geweest zijn op iemand met Spaanse roots.’ Maar dat ­interraciale relaties de wereld zouden verbeteren, vindt hij onzin. ‘Relaties zijn geen maatschappelijke oplossing voor racisme, maar een privézaak tussen twee mensen die van elkaar houden ondanks de verschillen. Zadel hen niet op met een soort maatschappelijke verantwoordelijkheid.’

Ilias Loumrhari

‘Belangrijk dat onze generatie deze stap zet’

Ilias is de grootste player, lachen zijn vrienden. ‘Ik zet interculturaliteit in de praktijk om’, grinnikt hij. Zo ben ik al met een Congolees meisje geweest. Ik kreeg veel ­reacties, maar dacht “fuck it”. Na een tijd hebben ze het aanvaard.’ Maar een Berberse, dát zou gevoelig liggen voor zijn Arabische familie. Met vrienden op vakantie komen gevoelige onderwerpen bewust aan bod. ‘We leren veel van elkaar. Als een zwarte vriend nu met een Marokkaanse samen zou zijn, zou ik dat oké vinden. Het is belangrijk dat wij die stap zetten. Ik wil niet dat mijn kinderen het moeten oplossen.’

Joël Ndombe

‘Met een Rwandese moet ik niet thuiskomen’

‘Vroeger zag je de verschillen enorm, vandaag zit het alleen nog in eerder domme dingen. Bijvoorbeeld: een zwarte jongen met een Marokkaans meisje, dat kan niet. Mijn vader heeft mij al gezegd: “Je moet niet thuis­komen met een Rwandese, het kan me niet schelen hoe hard jullie verliefd zijn.”’ Dat vindt hij wel spijtig, want Joël hoopt dat de verschillen vervagen en men hoe langer hoe meer openstaat voor andere culturen. ‘Ik hoorde ooit de zin “frieten zijn het lekkerst bij een pita shoarma”, en dat zegt het voor mij helemaal.’

Buitenland
  1. Agent Derek Chauvin weigert ondervraging en blijft zwijgen
  2. ‘Peaky Blinders’-actrice Helen McCrory overleden
  3. Zuid-Koreaanse politie voert onderzoek naar incident met vrouw Belgische ambassadeur in kledingzaak
  4. Nieuw-Zeeland wil met drastische maatregelen rookvrije generatie creëren
  5. Video Acht doden bij schietpartij in Indianapolis
  6. Frans parlement beslist dat seks met kinderen jonger dan vijftien gelijkstaat aan verkrachting
  7. Na 25 jaar doorbraak in verdwijning Amerikaanse studente: medestudent aangeklaagd voor moord
  8. Video ‘Grootste instorting van klif in 60 jaar tijd’ in Verenigd Koninkrijk
  9. Mediatycoon Jimmy Lai veroordeeld voor prodemocratische protesten in Hongkong
  10. Drie verdachten opgepakt, maar ontvoerd Frans meisje (8) blijft onvindbaar
  11. Video Bodycambeelden spreken agent tegen: doodgeschoten 13-jarige lijkt ongewapend
  12. Video Dit zijn de dertig genodigden op de begrafenis van prins Philip
  13. Biden ontvangt Zuid-Koreaanse president in mei
  14. VN zetten missie in Afghanistan voort na vertrek Amerikaanse en Navo-troepen
  15. Hooggerechtshof zet streep door veroordelingen Braziliaanse ex-president Lula
  16. VN maakt 1 miljoen dollar vrij voor hulp aan Saint Vincent na vulkaanuitbarsting
  17. Biden na strenge sancties: ‘VS willen geen escalatie van spanningen met Rusland’
  18. Bolsonaro belooft einde aan illegale ontbossing in Brazilië tegen 2030

De podcasts van De Standaard