Aantal executies en doodstraffen wereldwijd gedaald
Een gevangene wordt naar de dodencel geleid in de staatsgevangenis van San Quentin, in San Quentin, Verenigde Staten Foto: AP

Het aantal doodstraffen en executies is vorig jaar in de hele wereld gedaald. Dat blijkt uit het jaarlijkse doodstrafrapport van de mensenrechtenorganisatie Amnesty International.

Amnesty International registreerde minstens 993 executies in 23 landen in 2017, 4 procent minder dan in 2016 en 39 procent minder dan in 2015. Toen telde de organisatie 1.634 executies, het hoogste aantal sinds 1989. In 2017 werden ten minste 2.591 doodvonnissen in 53 landen geregistreerd, aanzienlijk minder dan het recordaantal van 3.117 doodvonnissen in 2016. In de cijfers zijn de duizenden doodstraffen en executies in China niet opgenomen. Die blijven een staatsgeheim.

Amnesty ziet wereldwijd een positieve evolutie. Mongolië bijvoorbeeld maakte in 2017 komaf met de doodstraf voor alle misdaden. Eind 2017 hadden al 106 landen de doodstraf volledig geschrapt uit hun wetgeving. Met de landen die de doodstraf nog in hun wetgeving hebben staan maar die al meer dan tien jaar niet meer uitvoeren erbij geteld, stijgt dat aantal tot 142. Slechts 23 landen blijven doodstraffen uitvoeren - hetzelfde aantal als in 2016.

Drugs

Toch zijn er nog verontrustende trends. Zo werden in vijftien landen nog doodstraffen uitgesproken of executies uitgevoerd voor drugsgerelateerde misdrijven. Dat betekent een schending van het internationaal recht. Het Midden-Oosten en Noord-Afrika lieten in 2017 het hoogste aantal drugsgerelateerde executies optekenen. Azië en de regio Stille Oceaan herbergen dan weer het grootste aantal landen die naar de doodstraf grijpen voor dit soort misdrijven (10 van de 16).

‘Ondanks de globale evolutie in de richting van de afschaffing van de doodstraf zijn er nog altijd enkele leiders die kiezen voor deze barbaarse straf als een snel "lapmiddel", eerder dan de problemen bij hun wortels aan te pakken. Sterke leiders voeren een rechtvaardig beleid en stellen geen mensen terecht’, zegt secretaris-generaal van Amnesty International Salil Shetty. ‘De draconische antidrugsmaatregelen die in het Midden-Oosten, Azië en de regio Stille Oceaan op grote schaal worden toegepast, hebben compleet gefaald.’

Minderjarigen en mindervaliden

Ook werden vorig jaar minstens vijf mensen in Iran terechtgesteld voor misdaden die ze hadden begaan toen ze jonger dan 18 waren en nog zeker tachtig andere minderjarige daders zaten er in de dodencel. In Japan, de Malediven, Pakistan, Singapore en de Verenigde Staten werden zelfs mensen met een verstandelijke handicap geëxecuteerd of in de dodencel gestoken. En Amnesty International registreerde verschillende gevallen van mensen die de doodstraf kregen nadat ze misdaden hadden ‘bekend’ na foltering of andere mishandelingen in Bahrein, China, Iran, Irak en Saudi-Arabië. In Iran en Irak werden sommige van deze ‘bekentenissen’ live uitgezonden op de televisie.

Er is nog werk aan de winkel, aldus de ngo. Zo zitten wereldwijd nog minstens 21.919 mensen in de dodencel.