‘Grijze stem’ speelt in veel gemeenten bepalende rol
Foto: Jimmy Kets
Het gewicht van de ‘grijze’ 60-plus-stemmen neemt fors toe. Tegen 2030 vallen vier op de tien kiezers in die categorie. Aan de Kust zelfs de helft.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen in oktober zal de ‘grijze stem’ in veel gemeenten een bepalende rol spelen. Koksijde spant de kroon: het aandeel 60-plussers in de categorie van de kiesgerechtigde inwoners bedraagt er 54 procent. Het zijn vooral de kustgemeenten waar de vergrijzing in het kieshokje toeslaat, maar ook in de rest van Vlaanderen is de trend duidelijk zichtbaar. Dat blijkt uit de cijfers van de Gemeente- en Stadsmonitor. 

Kustgemeenten
Gemeten over heel Vlaanderen  is het aandeel van de kiezers boven de zestig sinds 2000 met 5 procent gestegen tot 33 procent in 2018. Tegen 2030 komt daar nog eens zoveel bij en heeft 38 procent de drempel van  zestig al overschreden. In de kust­gemeenten zijn de cijfers nog sprekender. Daar waren in 2000 al 35 procent van de kiezers 60-plussers. Bij de verkiezingen in oktober stijgt dat aandeel naar 47 procent en in 2019 komt daar nog een procent bij. Tegen de stembusslag van 2030 zal 53 procent van de kiezers er ouder zijn dan 60. 

Het mag dus niet verwonderen dat meer en meer partijen druk zetten om lokaal stembureaus in of vlak bij woon-zorgcentra in te richten, ­zodat de bewoners niet via volmachten moeten stemmen of hengelen naar een doktersbriefje. De Limburgse Provincieraad stemde al unaniem voor een voorstel van Open VLD in die zin en in het Vlaams Parlement polste CD&V’er Ward Kennes minister van Binnenlands Bestuur Liesbeth Homans (N-VA) naar de mogelijkheid om bij de verkiezingen mobiele kiesbureaus te laten rond­rijden. Dat laatste kan niet, antwoordde ze, maar Homans moedigde lokale besturen  wel aan om de stembureaus dicht bij of in woon-zorg­centra in te richten. 

Reiskriebels
Vooral voor CD&V is de grijze stem een factor van belang.  Uit post­electoraal onderzoek door het Instituut voor Sociaal en Politiek Opinieonderzoek (Ispo) aan de KU Leuven  bleek dat 30 procent van de CD&V-kiezers in 2014 ouder was dan 65. Groen had toen naar leeftijd een volledig tegenovergesteld kiezers­profiel. Slechts 5 procent van  haar kiezers was de 65 al voorbij. 

De groep ‘65-plussers’ is erg heterogeen, van pas gepensioneerden met reiskriebels tot oudere zorg­behoevenden. ‘En die zijn dus niet met één enkel verhaal of voorstel te bereiken’, zegt de woordvoerder van CD&V. ‘Extra geld voor de ouderenzorg past daar dus in, maar ook grootouderschapsverlof of extra budget voor kinderopvang, zodat de 65-plussers zelf meer vrije tijd overhouden.’

CD&V
Toch is het voor CD&V geen gelopen race. De laatste politieke barometer van De Standaard/VRT/RTBF/La Libre leert dat de partij nog altijd een stevige basis heeft bij kiezers ­ouder dan 55 – weliswaar een bredere categorie. Maar tegenover de SP.A moet CD&V  in de peiling toch de duimen leggen. De partijen laten nog niet graag in hun kaarten kijken, maar het besef is er wel: wie de grijze stem pakt, neemt een stevige optie op de macht.