Italianen wachten in lange rijen om te gaan stemmen
Themabeeld Foto: AP

Nieuwe kiesprocedures spelen de verkiezingsdag in Italië parten. Voor de stembureaus staan er lange rijen. Berlusconi werd met een Femen-activiste geconfronteerd. ‘Ze was zo snel weer weg dat ik haar niet heb kunnen bekijken’, reageerde de oud-premier met een kwinkslag.

De Italianen mogen tot 23 uur vanavond gaan kiezen. Exitpolls worden meteen daarna bekendgemaakt, maar bleken in het verleden al erg onbetrouwbaar. Door het nieuwe, ingewikkelde kiessysteem – dat een meerderheidssysteem combineert met een proportioneel systeem - zou het tot maandagavond kunnen duren, voordat het kiesresultaat duidelijk wordt. De meest waarschijnlijke uitkomst is dat geen enkel blok of partij een parlementaire meerderheid behaalt.

Economie, werkloosheid en immigratie

De belangrijke thema’s van deze verkiezing zijn de slabakkende economie die onvoldoende aantrekt, de hoge werkloosheid en de massa-immigratie uit Afrika, in Zuid-Italië. Verwacht wordt dat de centrumrechtse coalitie rond Silvio Berlusconi (81) het grootste blok wordt, maar dat de Vijfsterrenbeweging rond Luigi Di Maio (31) de grootste partij wordt. Vooral in Zuid-Italië haalt ‘Cinque Stelle’ zeer hoge peilingen, tot 37 procent.

Door de nieuwe kiesprocedures staan er lange wachtrijen aan de stembureaus. Zowel Luigi Di Maio als Silvio Berlusconi moest vanmorgen wachten. Berlusconi kreeg te maken met protest van een Femen-activiste, die haar bovenlijf ontblootte en riep dat Berlusconi’s tijd voorbij was. Berlusconi reageerde met een kwinkslag dat de dame zo snel weer weg was dat hij haar niet had kunnen bekijken.

Geen coalitie

De drie grote blokken – centrumlinks, centrumrechts en de Vijfsterrenbeweging – zwoeren tijdens de campagne dat ze na de verkiezingen geen coalities zullen sluiten. Maar Italië heeft een verleden van na de stembusgang toch naar een werkbare oplossing te zoeken. Het meest voor de hand liggend is dat het centrumrechtse blok van Berlusconi de hand reikt aan centrumlinks (de Partito Democratico van oud-premier Matteo Renzi) om een parlementaire meerderheid te vormen.

Berlusconi is dan wel het gezicht van de centrumrechtse coalitie, maar zelf is hij niet herkiesbaar door een definitieve veroordeling wegens fiscale fraude. Hij schuift zijn partijgenoot Antonio Tajani, de voorzitter van het Europees Parlement, naar voor als kandidaat-premier. Dat moet de aandacht afleiden van het feit dat in Berlusconi’s coalitie een radicaal-rechtse (Lega Nord) en een neofascistische partij (Broeders van Italië) zit.

Blijkt het water tussen centrumrechts en centrumlinks toch te diep, en scoort de Vijfsterrenbeweging echt bijzonder goed, dan zal de Beweging andere partijen trachten over te halen om een Vijfsterrenregering te steunen. Maar zo’n minderheidsregering lijkt als optie bijzonder onwaarschijnlijk. Regeren met een andere partij sluiten de Vijf Sterren in alle talen uit. Het risico is te groot dat de Beweging, die het hele Italiaanse establishment op de schop wil, dan haar geloofwaardigheid bij de basis helemaal verspeelt. Afwachten of de Movimento Cinque Stelle op dat punt na de verkiezingen toch nog van mening verandert.

Bij gebrek aan een duidelijke overwinnaar kan het nog ettelijke weken duren voor er een nieuwe Italiaanse regering is gevormd.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig