Vrachtverkeer kiest voor minder vuile motoren
‘We zien de inkomsten van de kilometerheffing zelfs wat dalen als gevolg van die overschakeling op minder vuile motoren’, zegt het kabinet-Weyts. Foto: hh

Sinds de invoering van de kilometerheffing op Belgische snelwegen nam het aandeel van de minst vervuilende vrachtwagens toe tot vijftig procent.

Ruim de helft van alle vrachtwagenkilometers over de Belgische snelwegen wordt sinds bijna twee maanden afgelegd met een motor die aan de meest ­milieuvriendelijke Euro 6-uitstootnormen voldoet. Bij de invoering van de kilometerheffing voor vrachtverkeer, zo’n anderhalf jaar eerder, bedroeg hun aandeel nog maar 29 procent, tonen gegevens van Viapass, de overheidsinstelling die de kilometerheffing in ons land coördineert.

‘Een belangrijke evolutie’, zegt Mathias Bienstman van de Bond Beter Leefmilieu. Al gaat die stijging vooral ten koste van motoren die aan de op één na minst vervuilende Euro 5-emissienorm raken. Het aandeel daarvan nam van 50 tot 36 procent af. ‘Maar die laatste stoten gemiddeld nog altijd dertig keer meer schadelijke stikstofoxiden uit dan vrachtwagens met een Euro 6-motor. Vrachtwagens vergroenen duidelijk sneller dan voordien.’

Dat was ook expliciet de bedoeling van de kilometerheffing, klinkt het bij minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA). ‘We zien de inkomsten ervan zelfs wat dalen als gevolg van die overschakeling op minder vuile motoren.’ Het aandeel van de Euro 4­-motoren daalde van acht naar vijf procent, dat van Euro 3-motoren zelfs van negen naar vijf. De nog oudere modellen halen de één procent niet meer.

Hoe is dat te verklaren? Het tarief van de kilometerheffing neemt toe naarmate een vrachtwagen schadelijker is voor het milieu. Zo bedragen de kosten voor een voertuig dat onder de minst strikte Euronorm 0 valt, per afgelegde kilometer op het betalend wegennet, van 0,15 tot 0,2 euro (afhankelijk van het gewicht). Voor een vracht­wagen die Euronorm 6 haalt, is dat slechts 0,075 tot 0,13 euro.

Minder onderhoud

Toch verdient de invloed van de kilometerheffing ook enige nuance. Zoals gezegd is het vooral het aandeel Euro 5-motoren dat daalt, ten voordele van Euro 6. Het tarief dat de eigenaars van die beide types motoren moeten betalen, was tot begin dit jaar nochtans volledig gelijk. Sindsdien bedraagt het verschil twee eurocent per kilometer.

Veel transportbedrijven hebben wellicht geanticipeerd op dat nakende prijsverschil, dat al van bij het begin aangekondigd was, en daarom vorig jaar nog een reeks vervangingen doorgevoerd. Dat zegt Lode Verkinderen, secretaris-generaal bij Transport en Logistiek Vlaanderen.

Volgens Peter Brock van de automobielfederatie Febiac zijn het in de eerste plaats bedrijven die veel betalende kilometers rijden die hun oudere modellen versneld vervangen. Met het oog op lagere kosten, maar ook omdat een Euro 6-vrachtwagen minder aan brandstof kost en ook minder onderhoud vraagt. Sinds 2014 mogen in Europa alleen nog Euro 6-motoren verkocht worden.

‘Hoewel het lagere tarief niet de enige reden is om een oude vrachtwagen te vervangen door een nieuwe, denken we wel dat het een reden is om dat sneller te doen’, zegt Johan Schoups van Viapass.

Ook Miguel Vertriest van Netwerk Duurzame Mobiliteit heeft het over een ‘zeer positieve evolutie’. Maar, zegt hij, ‘we mogen de nadelige effecten van deze kilometerheffing niet uit het oog verliezen’. ‘Deze cijfers zeggen niets over de toename van het aantal kleinere, witte bestelwagens op onze wegen. Over wat die allemaal samen uitstoten, weten we niets.’

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig