Computer ontdekt zonnestelsel met recordaantal planeten

Door de ‘deep learning’ computers van Google los te laten op de gegevens van de Kepler-telescoop van de Nasa, konden onderzoekers twee planeten ontdekken die ze voordien gemist hadden. Daarmee hebben ze nu een zonnestelsel met acht planeten. Evenveel als de huidige recordhouder: de zon.

De acht planeten cirkelen rond de ster Kepler 90, de negentigste ster met planeten die de telescoop ontdekte (intussen zit hij aan meer dan 2.500). Nieuweling Kepler 90i is de kleinste van het stel, heeft een oppervlaktetemperatuur van zo’n 450 graden, en draait in veertien dagen om haar ster. Niet meteen vatbaar voor leven dus, maar andere planeten in dat stelsel misschien wel.

Kepler

Kepler werd gelanceerd op 6 maart 2009, met de expliciete opdracht om naar exoplaneten te zoeken, planeten bij andere sterren. De ruimtetelescoop was zo succesvol, dat zijn opdracht in 2014 verlengd werd, voorlopig tot in 2019. Hij volgt zo’n 150.000 sterren, op zoek naar een plotse verzwakking van hun licht. Dat kan wijzen op een planeet die voor haar ster langs passeert en een deel van het licht afdekt.

 Computer ontdekt zonnestelsel met recordaantal planeten
Zo zou Kepler 186f er kunnen uitzien, de eerste aarde-achtige planeet in de ‘bewoonbare zone’ rond haar ster. Foto: nasa

Tot vandaag heeft Kepler 2.525 exoplaneten gevonden, uit bijna dubbel zoveel ‘interessante’ waarnemingen. Dertig daarvan hadden een aarde-achtig formaat én zaten in de ‘bewoonbare zone’: op een afstand tot hun ster die vloeibaar water mogelijk maakt. Zowat elke levensvorm die biologen maar kunnen bedenken, heeft vloeibaar water nodig, de meest veelzijdige chemische stof in het heelal.

Op dit ogenblik kijkt Kepler in de richting van de aarde, zodat zijn beelden samengelegd kunnen worden met die van telescopen op aarde.

 Computer ontdekt zonnestelsel met recordaantal planeten
Kepler 452b was de eerste aarde-achtige exoplaneet die Kepler aantrof in de bewoonbare zone van een zonachtige ster. De illustratie is een gok: in feite hebben we niet meer dan een lichtpuntje van een paar pixels groot. Foto: nasa

Zusterplaneten

De meest tot de verbeelding sprekende exoplaneten zijn de ‘zeven zusters’, zeven exoplaneten rond de ster Trappist-1, die allemaal in of kort bij de ‘levensvatbare zone’ zitten. Die werden door Belgische onderzoekers ontdekt, met hun Trappist-telescoop. Dat record is nu door Kepler gebroken, kondigde de Nasa met trots aan. Meerdere planeten rond één ster zijn geen uitzondering. De meeste sterren die exoplaneten tellen, hebben er meer dan één.

Kepler heeft intussen zoveel beelden geschoten, dat de onderzoekers niet kunnen volgen. Ze onderzochten er dertigduizend met de hand, die waarbij de duidelijkste ‘putten’ in de lichtcurve te zien waren. De onduidelijker beelden lieten ze voorlopig zo.

Brain

De onderzoekers van ‘Google Brain’ trainden hun neuraal netwerk met vijftienduizend van die beelden, waarvan ze dus al wisten of er al dan niet een planeet te zien was. Toen het systeem die goed herkende, voerden ze het nieuwe beelden die ook al door de geleerden bekeken waren, maar die de computer nog nooit had ontmoet. Hij haalde er de planeten vlot uit.

Vervolgens schotelden ze de computer nog niet geanalyseerden beelden voor. Hij haalde er alvast twee nieuwe planeten uit: Kepler 80g, de zesde planeet rond haar ster, en Kepler 90i, de achtste rond haar ster. Daarmee komt ster Kepler 90 op de hoogte van onze zon.

De onderzoekers hopen dat de jacht op nieuwe exoplaneten nu nóg sneller zal gaan dan hij de afgelopen jaren al deed. En stiekem hopen ze nog een record van onze zon te evenaren: die is nog steeds de enige ster met leven.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig