Kreeft met ‘Pepsi-tattoo’ toont oceaanvervuiling aan
Een bijzondere vangst. Foto: Karissa Lindstrand

Canadese vissers hebben een kreeft met het Pepsi-logo op haar schaar bovengehaald. De foto ervan doet het debat over de vervuiling van de oceanen oplaaien.

De onfortuinlijke kreeft werd gevangen in de wateren rond Grand Manan Island, in het Canadese New Brunswick. ‘Ik zag meteen dat de afdruk op de klauw van Pepsi afkomstig was,’ zegt Karissa Lindstrand die de scharen van de kreeften vastbond. ‘Eerst leek het logo wel getatoeëerd, maar dat kan natuurlijk niet.’

Kreeft met ‘Pepsi-tattoo’ toont oceaanvervuiling aan

Vergroeid met een blikje

Een van de mogelijke theorieën, volgens de vissers, is dat de kreeft vergroeid is geraakt met een blikje Pepsi dat op de bodem van de oceaan is beland. Maar dat betwijfelt Lindstrand. ‘De print was te korrelig om van een blikje te komen,’ zegt ze. ‘Het lijkt eerder een print van een etiket, maar papier houdt het niet zo lang vol in water dus dat kan ook niet. Ik blijf naar de precieze verklaring zoeken.’ Hoe de kreeft dus precies aan zijn ongewenste tattoo kwam, weet niemand zeker. Wel staat vast dat de vervuiling in onze zeeën er alles mee te maken heeft. De bijzondere Canadese vangst wakkert dat debat opnieuw aan.

Meer plastic dan vis

Elk jaar belandt er tussen 5 en 13 miljoen ton plastic in onze oceanen. Dat is afval dat ofwel op de zeebodem blijft liggen en de natuurlijke biotoop aantast, ofwel wordt opgegeten door vissen, vogels en andere organismen.

De Britse zeilster Ellen Patricia MacArthur richtte de Ellen MacArthur Foundation op, waarmee ze onder meer de vervuiling onder de loep neemt. In een van haar meest recente studies zegt ze dat er tegen 2050 meer plastic in zee zal ronddrijven, dan dat er vissen zullen zijn.

Van onbewoond eiland naar vuilnisbelt

Ook andere studies wijzen in dezelfde richting. Nog geen half jaar geleden ontdekten onderzoekers dat Henderson, een onbewoond eiland in de Stille Zuidzee, de hoogste dichtheid aan plastic afval ter wereld heeft. Opmerkelijk, aangezien het atol amper 5 km breed en nog geen 10 km lang is. De cijfers uit het onderzoek doen naar adem happen: op het strand van Henderson liggen 38 miljoen afzonderlijke stukjes afval, dat zijn zo’n 671 stukjes per vierkante meter. Honderden krabben maakten er hun thuis met dopjes, blikjes en ander afval.

De gigantische afvalberg op Henderson is nog maar het topje van de ijsberg volgens de wetenschappers, maar het toont wel aan dat het probleem groter is dan vaak gedacht wordt.

Kreeft met ‘Pepsi-tattoo’ toont oceaanvervuiling aan
Henderson Island, lang niet meer zo idyllisch. Foto: EPA

Ook Noordzee tikkende tijdbom

Ook dichterbij, in onze eigen Noordzee, loopt het fout. Volgens milieutoxicoloog Colin Janssen is het 5 voor 12. ‘We kunnen alleen maar vermijden dat het in het ­water terechtkomt’, zegt Janssen. Hij hielp samen met een team van wetenschappers mee aan het actieplan van staatssecretaris van de Noordzee Philippe De Backer. ‘De Noordzee is een tikkende tijdbom, maar we weten niet wanneer die gaat ontploffen. Het heeft gevolgen voor het ecosysteem én op lange termijn ook voor onze gezondheid. Ik ben hier zeer bezorgd over.’

De boosdoeners zijn plastic verpakkingen, zakjes, visnetten, maar ook kleine plasticdeeltjes die in tandpasta, zeep of cosmetica zitten en vezels van onze synthetische kleren. Stuk voor stuk belanden ze in zee, en het grote probleem: plastic breekt niet of nauwelijks af.