‘“Donderpreek” bij boetes helpt niet als pakkans klein blijft’
Foto: Photo News

Vanaf volgend jaar krijgen overtreders niet enkel een boete maar ook een begeleidende brief die hen eraan herinnert welke strengere straffen hen boven het hoofd kunnen hangen. Die strafmethode is een goed begin, maar vertoont nog een paar mankementen, vindt mobiliteitsexpert Kris Peeters.

Wie binnenkort een verkeersboete krijgt, mag zich aan een extra brief verwachten. Minister van Mobiliteit François Bellot (MR) wil namelijk dat overtreders gewaarschuwd worden over wat hen allemaal boven het hoofd hangt. Dat gebeurt via een schriftelijke donderpreek. Wie wordt betrapt op bijvoorbeeld 1,8 mg alcohol per liter bloed, kan een alcoholslot krijgen. Vluchtmisdrijf kan bestraft worden met een gevangenisstraf tot 4 jaar.

Minister Bellot hoopt dat zowel de modale chauffeur als de recidivist daardoor ontmoedigd worden om nog meer overtredingen te begaan.

Uitzondering

‘Baat het niet, dan schaadt het niet’, reageert mobiliteitsexpert Kris Peeters. ‘Al zijn er wel enkele bedenkingen te maken bij het huidige idee.’ Zo vindt Peeters dat Bellot te weinig rekening houdt met het feit dat niet alle nadruk op afschrikken en angst hoeft te liggen om overtreders te berispen. ‘Het is bewezen dat mensen graag bij “de groep” horen. Als je kunt aantonen dat iemand tot een minderheid behoort, zal hij zijn gedrag vrijwel zeker automatisch aanpassen. Nudging heet dat.’

‘Als je bijvoorbeeld schrijft: “U reed te hard in de zone 30. Dat terwijl 94 procent van de bestuurders zich aan de snelheidslimiet houdt in de zone 30” dan weet je dat je een uitzondering bent.’

Ordehandhaving

Dat de brief van Bellot nog wat aanscherpingen kan gebruiken, is echter het minst grote probleem. Het eerste en meest prangende vraagstuk dat volgens Peeters moet worden opgelost, is het gevoel dat overtreders toch zelden of nooit betrapt worden. ‘Dreigen met strengere straffen of hogere boetes helpt niet als de pakkans klein is of als ze klein wordt ervaren. Voldoende handhaving is dus prioritair, want dat is de voorwaarde om het dreigement geloofwaardigheid te geven’, besluit Peeters.