Wat betekent het vertrek van de VS uit Unesco?
Foto: AFP
De Verenigde Staten willen niet langer deel uitmaken van VN-organisatie Unesco. Na een jarenlange scheiding van tafel en bed vult het land nu de echtscheidingspapieren in. Wat betekent het vertrek van de VS uit de culturele organisatie?

Hoewel de Verenigde Staten instaan voor 22 procent van het budget van Unesco, lijken de gevolgen van het vertrek beperkt. De facto betalen de VS hun bijdrage al jaren niet meer.  

De VS schortten de betalingen op in 2011, toen Unesco Palestina accepteerde als lid. Volgens een Amerikaanse wet mogen de Verenigde Staten geen geld geven aan organisaties die Palestina erkennen. Toch bleven de VS gelden als volwaardig lid. Eens ze in december geen lid meer zijn, willen de Amerikanen actief blijven als waarnemer. 

De Verenigde Staten zetelden wel nog in bepaalde verdragen zoals het Werelderfgoedverdrag. 'Daar werden ze enkele jaren na hun vertrek uit Unesco in 1984 zelfs actiever', weet Dries Willems, adjunct-afgevaardigde van Vlaanderen bij Unesco. 'De Verenigde Staten zitten op dit moment nog in de conventies. Of dit zo blijft valt af te wachten.'

'Momenteel is het budget van Unesco nog afgesteld op de aanwezigheid van de Verenigde Staten, ook al weet Unesco zeer goed dat het land niet meer betaalt', vertelt Willems. 'Elke twee jaar wordt het budget en het programma vastgelegd door de leden.' Unesco legt de volgende begroting vast op de Algemene Conferentie, eind deze maand. 'De Verenigde Staten zijn daar ook aanwezig.'

Hoewel de Unesco-leden 'nog niet gesproken hebben' over de gevolgen van de Amerikaanse afstoting, is duidelijk dat er een nieuw budget zonder de Verenigde Staten moet komen. Hoewel de VSnormaal gezien 22 procent van het budget voor hun rekening nemen, wil dat niet noodzakelijk zeggen dat Unesco het volgend jaar met minder zal moeten doen. De overige leden kunnen beslissen om extra bij te dragen. 

Globaal gezien gaat het geld vooral naar de educatieve sector. Maar liefst 76 miljoen euro vloeit naar allerlei scholingsprojecten. Cultuur is goed voor 34,5 miljoen euro. Unesco steunt de natuurwetenschappen met 29 miljoen euro, goed voor de derde grootste uitgave.

Per aandachtsgebied gaat het merendeel van de fondsen naar het logistieke beheer en leidinggevend apparaat. 16 miljoen euro gaat dit jaar naar de bescherming van werelderfgoed. Alfabetisering vervolledigt de top drie, met 15,5 miljoen euro. 

Dat Unesco zich daarmee populair maakt, lijdt geen twijfel. Het vertrek van Amerika zou echter roet in het eten kunnen strooien. 'Vlaanderen volgt de evolutie van het Amerikaanse vertrek met veel interesse.' verklaart Willems. 'Unesco is voor ons al sinds vele jaren een goede, betrouwbare partner'. Vlaanderen werkt onder meer samen met Unesco rond erfgoed en oceanografie.