Duitse metaalvakbond: ‘28-urenweek belangrijker dan geld’
Foto: EPA

Het is een primeur voor Duitsland: een werkweek van 28 uur. De grootste vakbond IG Metall pleit er nu officieel voor. ‘De vakbond speelt met vuur’, fulmineren de Duitse industriebazen.

De Duitse vakbond IG Metall (2,3 miljoen leden) wil dat werknemers in de metaal- en elektro-industrie het recht krijgen tijdens een ‘begrensde periode’ 28 uur te werken in plaats van 35, de huidige norm. En nog verregaander: wie kinderen heeft of familieleden verzorgt, moet de inkomsten die hij of zij misloopt omdat hij minder is gaan werken, gecompenseerd krijgen. Of althans deels.

Belangrijkste sector van Duitsland

Het zijn explosieve eisen. De vakbond wil ze komende weken op tafel leggen bij de onderhandelingen voor een nieuwe cao in de metaal- en elektronicasector. Het gaat hier om de belangrijkste economische sector van Duitsland, goed voor 3,8 miljoen jobs, waarvan de meeste in het industriële hart van Duitsland: het Ruhr-gebied. De cijfers spreken boekdelen. De leden van IG metall werken voor meer dan 24.000 bedrijven, waaronder industriereuzen als Siemens, Bosch en Thyssen Krupp en de grote autofabrikanten, zoals Volkswagen, BMW en Daimler.

Niet korter, maar flexibeler

Mensen willen hun werk beter kunnen combineren met hun privé-leven, geeft IG Metall als belangrijkste reden voor de voorstellen. Een enquête onder 680.000 werknemers wees dat volgens de vakbond uit. En opvallend, de vakbonden hebben er geen probleem mee als dat betekent dat de Duitse metaalarbeiders daardoor ook minder gaan verdienen. Het uurloon mag volgens hen immers gelijkblijven. ‘28 uren is belangrijker dan geld’, klinkt het op Der Spiegel Online.

Betekent dit dan, dat er binnenkort in Duitsland een extreem korte werkweek zal worden ingevoerd? Allerminst. Want eigenlijk pleit IG Metall niet voor een kortere werkweek, maar vooral voor meer flexibele arbeidstijd. De inperking tot 28 uur zou daarom eenmalig zijn en beperkt in de tijd: hoogstens twee jaar. Daarna zou de betrokken werknemer gewoon weer moeten overschakelen naar 35 uur.

Doos van Pandora

Maar tijdelijk of niet, een nieuwe verkorting zien de Duitse werkgevers niet zitten. Zij vinden 35 uur al laag (het Duitse gemiddelde is 38). En ook de compensatie voor ouders en mantelzorgers stuit op grote weerstand.

De vakbond speelt met vuur”, verklaarde de voorzitter van werkgeversvereniging Gesamtmetall Rainer Dulger deze zomer al tegen het Handelsblatt. Een 28-urige werkweek zou de ‘doos van Pandora openen’: het gebrek aan geschoolde arbeidskrachten in de sector wordt nog groter en bedrijven zullen hun productie naar het buitenland verplaatsen. Het plan zou volgens hem het ‘economische succes’ van de branche ‘kapotmaken’.

De Duitse werkgevers waarschuwen ook voor een zogenoemde ‘Tarifflucht’, een ‘cao-vlucht’. Duitse bedrijven zijn niet verplicht zich aan een sector-cao te verbinden. Overspeelt IG Metall zijn hand, dan kan dat ertoe leiden dat de Duitse ondernemers massaal uittreden. Werknemers zijn dan de dupe: in niet cao-gebonden bedrijven is het loon gemiddeld lager en de vakantie korter.

Naar nieuwe stakingen?

De vakbond laat zich echter niet afschrikken en dreigt met stakingen. De laatste keer dat IG Metall met succes stakingen organiseerde was in 1984, dat ging om de verkorting van de werkweek naar 35 uur. Die kwam er uiteindelijk. Dat wil zeggen: in West-Duitsland; in de voormalige Oostduitse deelstaten bleef de werkweek 38 uur. Om dat gelijk te trekken riep IG Metall in 2003 ook op tot stakingen. Toen zonder succes. Komt er binnenkort een nieuwe krachtmeting?