Controle op effectentaks wordt ‘slag in het water’
Foto: Belga
Wie de effectentaks wil ontlopen door zijn beleggingen te spreiden, hoeft weinig controle te vrezen. ‘Dit is de kat bij de melk zetten.’

ie meer dan 500.000 euro aan beleggingen heeft op een effectenrekening, zal daar vanaf volgend jaar een belasting van 0,15 procent op betalen. Maar de vraag is hoe de fiscus zal weten of u meer dan een half miljoen euro aan beleggingen heeft.

Banken zijn verplicht om de taks te innen bij wie meer dan 500.000 euro heeft op effecten­rekeningen binnen dezelfde bank. Maar wie zijn vermogen spreidt over verschillende banken, en telkens onder de drempel van 500.000 euro blijft, kan de dans ontspringen.
‘In principe is het systeem ­waterdicht’, zei minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) in het VRT-programma De zevende dag. ‘Er wordt aan een centraal orgaan doorgegeven wie een effectenrekening heeft.’

Maar dat klopt niet, bevestigen meerdere bronnen in de regering. De controle op de effectentaks loopt alleen via de personenbelasting, blijkt uit het wetsontwerp.

Vergeten?

Op het aanslagformulier moet de belastingplichtige aangeven of hij meerdere effectenrekeningen heeft. Maar wat als een belastingplichtige enkele rekeningen ‘vergeet’? Dan kan de fiscus aan de belastingplichtige om meer info vragen. Maar de fiscus kan zich niet beroepen op een centraal orgaan dat bijhoudt wie welke effecten­rekening heeft. Van het centraal aanspreekpunt (CAP) is in de wettekst geen sprake.

Dat lag immers politiek te gevoelig. Zowel Open VLD als N-VA vreest de introductie van een vermogenskadaster. Mogelijk verwees Van Overtveldt naar een oudere versie van de effectentaks, waar het CAP wel opgenomen was. Volgens zijn woordvoerder Ferry Comhair heeft de minister zich ‘niet vergist’, maar ‘misschien verkeerd uitgedrukt’.

Fiscaal specialisten hebben ernstige vragen bij het controle­mechanisme. ‘Als men het zo organiseert, wordt het een slag in het water’, zegt fiscaal advocaat Dirk Van Belle. ‘Men rekent dus op de individuele slagkracht van de belastinginspecteur. Maar als men opbrengst wil, moet men aan de bron afhouden.’

Volgens Van Overtveldt zal het overgrote deel van de belasting ook aan de bron geïnd worden. Ook wie minder dan 500.000 euro heeft bij één bank, kan vrijwillig vragen dat de taks toch geïnd wordt door de bank.

'Ik vrees dat er accidenten zullen gebeuren'

Professor fiscaal recht Michel Maus (VUB) heeft ‘ernstige vragen bij de ernst van de taks’. ‘Het lijkt erop dat sommige regeringspartijen speculeren dat de taks niet zal of mag opbrengen. De fiscus is nu aangewezen op de medewerking van de belastingplichtige. Dat is de kat bij de melk zetten. Ik vrees dat er accidenten zullen gebeuren.’

Maar fiscaal advocaat Gerd Goyvaerts (Tiberghien) is niet overtuigd dat een strengere controle nodig is. ‘Het tarief is laag en de boete is fors. Dat moet volstaan om te leiden tot een vrijwillige aangifte.’ Wie moedwillig fraude pleegt, riskeert een boete tot 200 procent, of dus een verdrievoudiging van de taks.

Ook het kabinet-Van Overtveldt vreest geen ontduiking. ‘Wil je gaan spreiden over meerdere rekeningen om telkens onder de drempel te blijven, dan moet je bij verschillende banken gaan. De vraag is of die extra kosten en ongemakken opwegen tegen een lage belasting.’