Wapenstok slaat schrale hoop op dialoog kapot
Foto: reuters
Na het geweld tijdens het referendum en de Catalaanse conclusie dat ze nu recht hebben op een eigen staat, lijkt alleen bemiddeling van buitenaf de patstelling nog te kunnen doorbreken.

De beelden die de wereld rondgingen van het ongrondwettelijke referendum in Catalonië, waren die van Spaanse agenten met wapenstokken en kiezers met bebloede gezichten. Maar toen de Spaanse premier Mariano Rajoy gisteravond het woord nam na een tumultueuze dag, repte hij met geen woord over geweld of gewonden. ‘We hebben gedaan wat we moesten doen’, klonk hij zelfverzekerd. Bij zijn achterban kan hij zo ongetwijfeld op applaus rekenen. Maar de stellingenoorlog wordt er alleen maar door versterkt. 

Ook in Catalonië zijn  de geesten verder geradicaliseerd. Gaven veel Catalanen aanvankelijk nog te kennen dat het hen  in het referendum  niet in de eerste plaats om onafhankelijkheid te doen was, maar wel om gehoord te worden in Madrid, dan deed het politiegeweld de stemming in de loop van de dag omslaan. De Catalaanse minister-president, Carles Puigdemont, besloot na een grote opkomst dat de Catalanen ‘het recht verworven hadden om een onafhankelijke staat te worden’. 

En zo heeft zowel Barcelona als Madrid zich helemaal ingegraven. De druk tot dialoog neemt nochtans toe. De leider van de Spaanse sociaaldemocratische partij PSOE, Pedro Sánchez, riep Rajoy en Puigdemont op om te onderhandelen. Hij wees zowel de Spaanse als de Catalaanse regering aan als schuldigen voor het  politiegeweld. Rajoy liet weten dat hij met alle politieke partijen over de Catalaanse kwestie zal praten, maar over een ontmoeting met Puigdemont repte hij met geen woord. De relatie tussen de twee leiders is zodanig verzuurd dat het de vraag is of ze nog samen rond de tafel kunnen. 

Daardoor neemt de druk op de Europese Unie toe. Niet alleen om Rajoy duidelijk te maken dat er behalve een juridisch antwoord op het conflict ook naar een politieke oplossing gezocht moet worden, maar ook om te bemiddelen. De Catalanen vroegen daar gisteren opnieuw om, maar dan wel om over onafhankelijkheid te onderhandelen. ‘Dit is geen interne kwestie meer, maar een Europese’, aldus Puigdemont.