Allergrootste vermogens ontsnappen aan effectentaks
Paul De Grauwe Foto: Bart Dewaele
De grootste aandeelhouders van onze beursgenoteerde bedrijven bewaren hun aandelen niet op een effectenrekening. Ze betalen dus geen effectentaks.

‘Dit deugt echt niet’, zegt Paul De Grauwe, professor aan de London School of Economics. De regering heeft gisteren een akkoord bereikt over de precieze modaliteiten van de effectentaks. Die is voor CD&V dé ­trofee uit het Zomerakkoord. De christen­democraten ijveren al lang voor een of andere belasting op de grote vermogens, als antwoord op de vraag naar fiscale rechtvaardigheid. Maar de allergrootste vermogens zullen aan de taks ontsnappen.

De allergrootste (familiale) aandeelhouders – de referentie-aandeelhouders – van onze beursgenoteerde bedrijven hebben hun aandelen in die bedrijven doorgaans niet op een effecten­rekening staan, maar op naam in een register bij het bedrijf – soms zelfs via tussenstructuren. En die aandelen op naam zijn uitgesloten van de taks. Dat was om de bakker met aandelen in zijn kmo te sparen, luidt de redenering, maar zo worden meteen ook de ­aller­grootste vermogens ontzien. Voor andere beleggingen – buiten hun eigen bedrijf – die de grootste vermogens op een effectenrekening hebben staan, geldt de effectentaks wel zoals voor iedereen.

‘Ik zie geen enkele technische reden om de aandelen op naam in de beursgenoteerde bedrijven uit te sluiten’, zegt Etienne de Callataÿ, professor aan de Universiteit van Namen en bestuurder bij de vermogensbeheerder Orcadia. ‘De concentratie van de rijkdom is al een grote bekommernis van de bevolking. Nu gaat men nog een stap verder. Het gevoel van onbillijkheid neemt alleen maar toe.’

De Callataÿ vraagt zich ook af of de regeling niet discriminerend is omdat een groep aandeel­houders – met aandelen op een ­effectenrekening – van een beursgenoteerd bedrijf wel de taks moet betalen, terwijl de andere groep – met aandelen op naam – ontsnapt. ‘Het volstond trouwens om de niet-beursgenoteerde aandelen uit te sluiten om eigenaars van een kmo te ontzien.’

‘Dit is echt een aberratie’, zegt Paul De Grauwe. ‘Dit geeft het gevoel dat achter de schermen aan allerlei touwtjes is getrokken. Het is een slecht idee om altijd in uitzonderingen te voorzien. Men zou net veel breder moeten gaan en niet alleen effecten maar het hele vermogen aan een kleine belasting moeten onderwerpen.’

‘Dit is een taks op effectenrekeningen. De taks toepassen op aandelen op naam is nooit de bedoeling geweest’, klinkt het in regeringskringen. Niemand wil verder commentaar geven.

De aandelen op naam kwamen de voorbije dagen meer en meer in het vizier, omdat beleggers de taks denken te ontlopen door (een deel van) hun aandelen op een ­effectenrekening om te laten zetten in aandelen op naam. Als ze zo onder de 500.000 euro zakken, hoeven ze geen taks te betalen.

Met het akkoord van gisteren heeft premier Charles Michel (MR) de angel uit het dossier gehaald. Voorlopig althans. Het is nu uitkijken naar het advies van de Raad van State. Minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) waarschuwde eerder al voor mogelijke juridische problemen.