Angela Merkel mag opnieuw een regering vormen voor Duitsland. Maar het beloven moeilijke onderhandelingen te worden

De regeringspartijen van Merkel III hebben zondagavond klappen gekregen. Het CDU/CSU (samen ‘Union’) blijft de grootste, maar slechts met 33,3 procent van de stemmen. SPD strandt op de tweede plaats met 20,9 procent. Voor beiden gaat het om een afstraffing.

Concreet betekent de verkiezingsuitslag dat er maar twee coalities mogelijk zijn voor de komende Duitse regering - die Merkel nog steeds mag leiden. De eerste - een voortzetting van de coalitie met SPD - is evenwel niet mogelijk, vermits de partij van Martin Schulz al gezegd heeft naar de oppositiebanken te zullen gaan. 

Omdat alle partijen weigeren om samen te werken met het extreemrechtse AfD, is nog slechts één andere coalitie mogelijk: een alliantie van de CDU/CSU met de FDP en de Grüne. Dat levert een zwart-geel-groene mengeling op, die nu al een 'Jamaica-coalitie' genoemd wordt.

Moeilijke gesprekken

Maar die gesprekken worden volgens kenners bijzonder moeilijk, omdat het op nationaal niveau een onuitgegeven combinatie is. Op deelstaatniveau regeerden de christendemocraten, de groenen en de liberalen in het verleden alleen samen in Saarland, tussen 2009 en 2012. Dat liep daar niet goed af. Onlangs bundelden ze ook de krachten in Schleswig-Holstein. Maar op landelijk niveau is het nooit gebeurd.

De ideologische verschillen tussen liberalen en groenen zijn groot, bijvoorbeeld als het over economische, Europese of milieupolitiek gaat. Dat ook de Beierse CSU absoluut niet enthousiast wordt van een coalitie met de groenen, maakt Merkels opgave nog complexer. Maar er lijkt geen andere keuze.

En ook de Duitse kiezer zelf lijkt niet te staan springen voor zwart-geel-groen. Volgens peilingen van Duitse media is bij de christendemocratische kiezers is maar 31 procent overtuigd van de degelijkheid van 'Jamaica'. Bij de FDP en Die Grünen liggen de percentages respectievelijk op 42 en 38 procent. Wordt naar alle kiezers gekeken, dan kan 'Jamaica' maar op goedkeuring rekenen van 23 procent.