‘Alleen minder auto’s maken de straat gezonder’
Foto: Wim Hendrix
Een kortgeding beschermt de kastanjebomen op de Charlottalei nog tien dagen. Waarom zijn we zo gehecht aan onze groene buren?

Witte protestlintjes omarmen de 54 kastanjebomen aan de Charlottalei in Antwerpen. Omdat de straat wordt heraangelegd, moeten de bomen wijken. Dat gebeurde normaal vandaag, tot de buurtbewoners daar een stokje voor staken.
 De bewoners van de lei hebben de kastanjebomen in hun hart hebben gesloten. Voor het groene uitzicht, maar vooral voor hun gezondheid. De grote bomen halen immers heel wat fijn stof uit de lucht. Erg nuttig in een van de meest vervuilde straten van Antwerpen. 

Volgens het plan van de nieuwe straatinrichting kunnen ze niet blijven staan. Hun wortels zouden tijdens de werken worden beschadigd. Ze zouden daardoor minder stevig staan of zelfs sterven. 
Is verplanten dan geen optie? Ook dat zouden ze naar alle waarschijnlijkheid niet overleven, afhankelijk van de studie die je erbij neemt. Er zijn immers heel wat studies en tegenstudies uitgevoerd. ‘Zever’, zegt het buurtcomité van de Charlottalei. Zij zijn dan ook allesbehalve tevreden met het plan om de kastanjebomen in te ruilen voor jonge lindes.

Kastanje of linde

De wil om de kastanjebomen te redden, is zo groot dat een aantal buurtbewoners in kortgeding naar de rechter stapten. Die besliste vrijdagmiddag om tien dagen uitstel te geven om zowel de buurtbewoners als de Antwerpse districtsraad te horen (zie inzet). 
Zou het vervangen van de kastanjebomen door winterlindes zo schadelijk zijn? 

‘We zien dat mensen zich erg hechten aan bomen’, zegt professor in de bio-ingenieurswetenschappen Roeland Samson (UAntwerpen). ‘Dat gebeurt zowel in de stad als op het platte land. Het zijn zichtbare groene punten die veel doen in ons ecosysteem. Ze zorgen voor schaduw en koeling en nemen ook een deel van de luchtverontreiniging weg.’
Het buurtcomité vindt vooral dat laatste punt belangrijk. Zij maken zich sterk dat de volwassen kastanjebomen dertig tot veertig keer meer fijn stof uit de lucht halen dan de nieuwe lindebomen zullen doen.

‘Volwassen bomen filteren inderdaad meer fijn stof dan jonge bomen’, duidt Samson. ‘Maar de verschillen zijn niet overdreven groot. Een jonge of oude boom bepaalt de luchtkwaliteit van een straat niet. Alleen minder auto’s maken een straat gezonder.’

Bloedingsziekte
Bovendien blijkt de winterlinde wel een weloverwogen keuze te zijn, mochten de kastanjebomen alsnog worden gekapt. ‘De kastanjelaren worden in heel Vlaanderen geplaagd door heel wat ziektes’, zegt Samson. ‘Enerzijds vreten de rupsen van de mineermotten gangen in de bladeren. Anderzijds worden vooral paardenkastanjes getroffen door de kastanjebloedingsziekte (de stammen krijgen dan bruine plekken waar een rode ‘bloederige’ stroop uitstroomt, red.). Lindes zijn een sterke soort, die ook heel gecontroleerd kunnen worden gesnoeid. Bovendien heeft de winterlinde behaarde bladeren. Ze houden dus beter fijn stof vast tussen de haartjes.’

Waarom houden de inwoners van de Charlottalei dan zo vast aan de kastanjebomen? ‘Bomen maken deel uit van het culture en historische patrimonium van een straat’, besluit Samson. ‘De verschillende overheden besluiten maar al te graag en te snel om bomen te kappen. Mochten de vijf zieke bomen hier vijf kapotte paaltjes zijn, zouden de bevoegde instanties nooit beslissen om álle paaltjes te vervangen. Hetzelfde met een historisch gebouw. Dan doet iedereen er wel alles aan om iets te recupereren, al is het maar de gevel die overeind blijft.’ ‘Waarom is een stad niet trotser op haar privaat en publiek groen?’, vraagt ook bioloog Bram Van Alsenoy zich af op de opiniepagina’s van deze krant.