Genaturaliseerde atleten ‘behandeld als slaven’
Foto: BELGA

Afrikaanse atleten die zich door een ander land laten overhalen om daar te komen lopen, krijgen vaak hun beloofde vergoeding niet uitbetaald. In sommige gevallen gaat het ronduit om uitbuiting. Als hun carrière in het slop zit, worden ze gedumpt.

Dat concludeert de krant The Guardianna een onderzoek waarvoor het samengewerkt heeft met de Duitse zender ARD en een aantal Nederlandse kranten. Sommige atletiekfederaties, zoals die van Azerbeidjan en Turkije proberen Afrikaanse atleten te overhalen zich te laten naturaliseren. Zij moeten dan op grote tornooien voor medailles zorgen, en krijgen daarvoor een beloning in het vooruitzicht gesteld. Maar de realiteit is minder rooskleurig.

Zo sprak The Guardian met Lily Abdullayeva. De Ethiopische had een beloftevolle carrière voor zich op de 3.000 meter steeple. Ze werd door een Turkse coach overhaald om uit te komen voor Azerbeidjan. ‘Ze beloofde me een mooi loon, een huis en dure auto’s als ik wedstrijden zou winnen’, zegt ze. ‘Maar ik kreeg die nooit. Mijn prijsgeld werd gestolen, ik werd misleid om drugs te nemen, en ik zou iedereen afraden dit te doen’.

Abdullayeva zegt dat ze de eerste acht maanden niet meer dan 150 dollar per maand kreeg uitbetaald. Haar coach zou zelf het grootste deel van haar loon op zak hebben gestoken. Toen ze geblesseerd was, dwong haar coach haar om testosteron te slikken en inspuitingen te nemen. Hij werd later geschorst voor deze dopingpraktijken.

Het gaat niet om een alleenstaan geval. In de aanloopperiode naar de Olympische Spelen van vorig jaar kreeg de internationale atletiekfederatie tot 25 aanvragen per dag om atleten voor een ander land te laten uitkomen. In veel gevallen ging het om rijke oliestaten als Qatar en Bahrein die hun kans op medaillewinst wilden verhogen.

Deze methode levert soms succes op. Voor Bahrein leverde het in Rio Olympisch goud en zilver op. Maar Leonard Mucheru, die in 2003 de overstap maakte van Kenia naar Bahrein, spreekt net als Abdullayeve van slavernij. ‘Ze namen ons paspoort af, en we mochten niet alleen onze hotelkamer verlaten’.

Turkije won vorig jaar op de Europese atletiekkampioenschappen 12 medailles. De helft daarvan werd gewonnen door voormalige Keniaanse lopers. Kazachstan heeft zich aan dat voorbeeld gespiegeld, en mikt tijdens de wereldkampioenschappen die vandaag beginnen op een gelijkaardig succes.