Catalanen zijn het beu: ‘Ik ben geen toeristenattractie’
Een duidelijke boodschap Foto: EPA

‘Het toerisme doodt de buurten.’ Het ongenoegen van de inwoners van Barcelona bereikt een hoogtepunt: gewelddadige acties en agressieve graffiti nemen toe en richten zich specifiek op buitenlandse bezoekers.

In La Boqueria, de mooie markt aan de drukke Ramblas, kun je op een gewone weekdag in juli over de koppen lopen. ‘Hello, you want something?’, vraagt een verkoopster voor een berg ijs met plastic bekertjes voorgesneden fruit. De toeristen schuifelen verder of wachten in een file omdat er weer een een selfie wil nemen maar de juiste positie niet vindt. In een afgelegen gang kijkt de eigenares van het kippenkraam triest toe. Al drie generaties verkoopt haar familie kippen en konijnen, maar nu is het niet meer prettig, vertelt ze.

Onlangs stond een Amerikaan voor haar kraam en terwijl hij naar een dooie kip wees, vroeg hij: ‘Is this a rabbit?’ Ze kon er niet mee lachen. ‘Vroeger vormden het fruit en de groenten lange gekleurde muren, maar nu zie je vooral plastic bekers en smooties. Mijn vroegere klanten blijven weg omdat ze geen zin hebben om zich door die massa te banen en ik ben geen toeristenattractie.’

Gewelddadig protest

De vrouw is lang niet de enige die gefrustreerd is. Het ongenoegen neemt toe bij veel inwoners van de Catalaanse hoofdstad. Zo’n twintig procent van de inwoners van Barcelona vinden dat toerisme het grootste probleem is voor de stad. En die ergernis wordt steeds meer geuit in protestacties en graffiti met agressieve taal.

Achter de verschillende acties zit een politieke beweging, Arran. Arran is een Catalaans-nationalistische groepering met een duidelijk standpunt: ze zijn tegen het massatoerisme. De beweging, die zo’n 500 leden telt, kwam herhaaldelijk in het nieuws door enkele gewelddadige protesten. Zo vernielden ze verschillende fietsen in de stad en beschadigden ze een tourbus nabij het stadium van FC Barcelona. De graffitiboodschap op de carrosserie van de bus: ‘El Turisme Mata Els Barris’ of ‘Toerisme doodt onze buurten’.

‘Fuck tourism’

De boodschap van Arran is dus duidelijk: ‘All tourists are bastards’ en ‘fuck tourism’. En die boodschap slaat aan. Barcelonezen hebben het gehad met het wangedrag van (dronken) toeristen. ‘Het vandalisme is een reactie op het geweld dat wij elke dag meemaken’, reageert Laura Flores, een woordvoerster van Arran, aan The Guardian.

Maar er is meer: de inwoners hebben het ook gehad met de onbetaalbare woningen. Ze zijn de groeiende onleefbaarheid in sommige wijken beu en willen komaf maken met de slechtbetaalde jobs in de toeristische sector.

En niet enkel in Barcelona stijgt het ongenoegen. De protesten verspreiden zich. Vorig weekend vond ook in Mallorca een protestactie plaats tegen het massatoerisme op het vakantie-eiland, en ook Valencia en de Balearen verzetten zich tegen het toerisme.

'Turismofobia’

De Spaanse minister van Toerisme verfoeit de acties en heeft het over ‘turismofobia’ en volgens Santi Vila, de plaatselijke verantwoordelijke voor economie in Barcelona, maakt de politieke beweging ‘een grote fout’.

In de verschillende toeristische steden wordt momenteel nagedacht over oplossingen. Pilar Carbonell, hoofd Toerisme in Mallorca, stelt bijvoorbeeld voor om het systeem van de winstverdeling in de toeristische sector te herzien en zo de werknemers te beschermen.

Dit weekend leest u hoe Barcelona de problemen wil aanpakken in ‘Volgeboekt: Barcelona’, een zomerreeks van De Standaard.