Vliegt Brussels Airport ook jobs naar België?
Foto: Belga
Om de groei van Zaventem te verdedigen, wordt met jobs gezwaaid: 60.000 extra banen tegen 2040, zeggen optimisten.

Op Brussels Airport staan er continu 400 vacatures open. Dat zegt het jobcentrum van de luchthaven, het Brussels Airport House. En wie zegt er nee tegen nog  eens vele duizenden jobs daarbovenop?

Bij Brussels Airport gaan ze uit van een verdubbeling van zowel het aantal passagiers als het vrachtvervoer tegen 2040. En dat zal ook leiden tot een verdubbeling van de tewerkstelling, luidt de redenering. ‘Het aantal rechtstreekse en onrechtstreekse jobs op en rond de luchthaven kan dankzij het plan stijgen van 60.000 vandaag (eind 2016, red.) naar 75.000 in 2020, 85.000 in 2025 en zelfs  120.000 tegen 2040’, stond  eind vorig jaar in de zogenaamde ‘Strategische Visie 2040’.

Toerisme
Maar zijn die cijfers niet rooskleuriger dan de realiteit? Want volgens de Nationale Bank van België staat de luchthaven vandaag helemaal niet in voor 60.000 jobs, zoals ze beweert. In een recent rapport stelt de NBB dat Brussels Airport in 2015 goed was voor 35.081 jobs. De helft direct, de andere helft indirect. Volgens de NBB is er weliswaar een gemiddelde jaarlijkse toename van 3,7 procent, maar de gestelde 60.000 jobs voor 2016 blijven daarmee ver buiten beeld.

‘De luchthaven gebruikt een algemene wetmatigheid uit de luchtvaartsector dat één directe jobs twee indirecte banen oplevert’, zegt Simon De Maeseneer. Hij is manager van Brussels Airport House, een gezamenlijk jobcentrum op de luchthaven van onder meer de VDAB en het Brusselse Actiris. ‘Bij indirecte jobs wordt naar alle sectoren gekeken. Dan heb je het bijvoorbeeld ook over toerisme, hotels en taxi’s.’ 

Naar boven afgerond?
Gesteld dat de gemiddelde jaarlijkse jobgroei van 3,7 procent die de NBB becijferde, zich doorzet, dan zullen er tegen 2040 trouwens geen 60.000, maar 34.154 arbeidsplaatsen zijn bijgekomen.
Ook Eddy Van de Voorde, luchtvaarteconoom aan de Universiteit Antwerpen, maant aan tot voorzichtigheid. ‘Dat fetisjisme van 60.000 extra jobs is aan mij niet besteed’, zegt hij.

Een plus twee
Dat een verdubbeling van de passagiers en cargo-trafiek automatisch leidt tot een verdubbeling van het aantal jobs, waar  de luchthaven van uitgaat, lijkt een simplistische redenering. Maar volgens De Maeseneer is dat de telwijze van de luchthavenkoepel Airports Council International, die bovendien wetenschappelijk onderbouwd is. ‘Het is niet zomaar uit de lucht gegrepen’, klinkt het. De luchthaven gaat uit van 20.000 bijkomende rechtstreekse jobs, en 40.000 onrechtstreekse. Ook de  Europese Commissie zweert bij die ‘1 plus 2’-telling.

Professor Van de Voorde  betwist dat bij een groeiscenario steeds dezelfde verhoudingen zullen blijven gelden. ‘Je zal meer schaaleffecten krijgen’, zegt hij. ‘Doordat er bijvoorbeeld meer geautomatiseerd werk zal gebeuren.’ Klopt, zegt De Maeseneer. ‘Maar het zal eerder een verschuiving naar een ander soort jobs zijn. Kijk naar Audi Vorst, waar meer machines werken, maar de arbeiders nu naast die machines lopen.’

Niet zo letterlijk
Het is ook maar de vraag hoe letterlijk je zulke voorspellingen moet nemen. ‘Ook al worden het er 50.000, of zelfs 40.000, dan nog gaat het hier om een ongelofelijke groeipool’, zegt Van de Voorde. ‘Dat zijn nog steeds tien dorpen aan het werk.’ Of zoals de luchtvaartinsider zegt: ‘Het komt niet aan op duizend meer of minder. Het gaat erom de groeimogelijkheden te zien. Je moet je niet op exacte cijfers vastpinnen.’
Want overschatting of niet, dat de luchtvaart zal groeien betwist niemand. Brussels Airport zelf gaat uit van een jaarlijkse toename van passagiers met 3,8 procent en vracht met 4,7 procent. Ook de Europese Commissie verwacht een stevige groei.
Plukt  Zaventem de vruchten daar niet van, dan  verhuizen die jobs wel naar pakweg Schiphol, Eindhoven of Düsseldorf. ‘Luchtvaart is footloose’, zegt Van de Voorde. En verliest de luchthaven activiteiten, doordat luchtvaartmaatschappijen wegtrekken vanwege de geluidsboetes bijvoorbeeld, dan zal dat jobs kosten.