Bedrijfsleider beloont werknemers met reischeque, maar riskeert een boete
Foto: rr

Goed nieuws voor de personeelsleden van het bedrijf B&A Technics, of toch voor een deel van hen. De zaakvoerder van de Oost-Vlaamse kmo verloot deze zomer twee reischeques van 1.500 euro. Wie wil meedoen aan de tombola, mag in de twee maanden voordien wel geen enkele keer afwezig zijn geweest wegens ziekte. Pure discriminatie, oordelen specialisten.

Zijn trouwste krachten belonen. En tegelijk iets doen aan de vele afwezigheden. Dat is de motivatie van zaakvoerder Bart Vanderstraeten (44) om deze zomer een dubbele tombola te organiseren onder zijn werknemers. De eerste reischeque is zopas uitgedeeld. Begin augustus volgt de tweede. Maar er is meer: wie weinig of niet ziek is, krijgt ook een extra loonsverhoging op het einde van het jaar. Werknemers die in twaalf maanden minder dan drie dagen ziek zijn, krijgen 25 cent per uur meer opslag dan collega’s. Met zo’n tweehonderd werkdagen van acht uur per jaar kan dat verschil oplopen tot 400 euro.

‘Wie zijn best doet, wordt beloond. Ik vind dat correct’, zegt Vanderstraeten, die al 19 jaar B&A Technics runt, een bedrijf dat technici en machines uitstuurt naar andere bedrijven om drukke periodes te overbruggen. Hij noemt ziekteverzuim zijn grootste kost. ‘Vroeger waren er soms tot tien afwezigen per dag. Vooral in het begin van de week. De maandagziekte, noem ik dat. Geregeld is ­iemand afwezig omdat hij dénkt ziek te zijn. ’

De zaakvoerder beseft dat wie ziek is, daar in de regel niet voor kiest. ‘Maar als je één prijsuitreiking mist door de griep, dan is er nog de volgende. Als iemand écht ziek is, laat ik mijn hart spreken. Ooit had ik iemand die ­kanker kreeg. Ik heb die tot op het laatste moment, ook ­financieel, gesteund.’

Schadevergoeding

De tombola’s lijken op het eerste gezicht misschien onschuldig, maar volgens spe­cialisten zijn ze dat duidelijk niet. ‘Zowel de reischeques als de loonsverhoging gaan in tegen de antidiscriminatiewet’, zegt Frank Hendrickx, professor arbeidsrecht aan de KU Leuven. Ook vakbonden ABVV en ACV en de FOD Werkgelegenheid hebben het over discriminatie.

Als er een klacht komt, is de kans groot dat de zaakvoerder veroordeeld wordt tot een schadevergoeding. De sociale inspectie kan ter plaatse een proces-verbaal opmaken. Dan komt er zelfs een strafzaak van.’ Van een klacht is voorlopig geen sprake. In het bedrijf, met 49 werknemers, is geen vakbondsdelegatie.

Averechts effect

Maar los van de discriminatie, zijn er nog andere redenen die tegen deze aanpak pleiten, zegt professor arbeidsgeneeskunde Lode Godderis (KU Leuven). ‘Ziekte en gezondheid zijn geen zaken die je in een tombola steekt. Je creëert een akelige, competitieve sfeer. En je dwingt mensen die ziek zijn om toch te werken. Daar win je niets mee. Ze zijn minder productief en als ze dan toch uitvallen, blijven ze langer af­wezig. Deze aanpak werkt averechts.’ Bovendien zijn er betere alternatieven. ‘Als ­iemand veel baaldagen neemt, dan kan je als baas het best gewoon vragen wat er scheelt. Dan krijg je tenminste zicht op de oorzaak en kan je aan een oplossing werken.’

Bedrijfsleider beloont werknemers met reischeque, maar riskeert een boete
Foto: BELGA

‘Dit moeten we aanmoedigen’

‘Werkgevers die ziekteverzuim creatief aanpakken, moeten we net aanmoedigen’, zegt Karel Van Eetvelt van Unizo. ‘En al zeker als ze dat doen met beloningen in plaats van straffen.’ Een loonsverhoging en tombola volstaan niet, geeft hij toe. Een zaakvoerder moet ook zorgen voor correcte arbeidsomstandigheden en een aangename sfeer. ‘Maar dan nog is er vaak niet te tolereren absenteïsme. Wie onterecht afwezig is, pleegt sociale fraude. Medelijden is dan niet aan de orde.’