Gevangenispopulatie daalt, percentage beklaagden niét

Op dit moment zitten er bijna 10.500 gedetineerden in de gevangenissen. Daarvan zijn 36 procent beklaagden, dat is liefst 5 procentpunt meer dan bij het begin van de legislatuur. Justitieminister Geens wijst op de extra maatregelen en belooft nog nieuwe plaatsen. ‘Grondslapers behoren binnenkort tot het verleden.’

De gevangenispopulatie schommelt al een tijdje rond de 10.500, dat is een pak meer dan de magische grens van 10.000 waar minister van Justitie Koen Geens (CD&V) beloofde onder te duiken, maar minder dan de gemiddeld 11.600 gedetineerden die hij aantrof bij het begin van de regeerperiode.

‘Op 10 juli verbleven er 10.479 gedetineerden in de gevangenissen, onder wie 3.844 beklaagden’, antwoordde Geens deze week op een schriftelijke vraag van SP.A-Kamerlid Annick Lambrecht. Dat zijn er ruim 1 op de 3, méér dan in 2014. Toen waren het er net geen 1 op de 3 (31 procent). Lambrecht vindt het een opvallend hoog cijfer.

'Rechtszekerheid is een hoog goed.  Gevangenen zonder veroordeling worden te lang in het ongewisse gelaten. Dat blijkt duidelijk uit de cijfers. Er is een acuut plaatsgebrek terwijl te veel beklaagden te lang vastzitten in afwachting van hun proces. Van een ontwikkeld land als het onze verwacht ik absoluut beter', aldus Lambrecht.

Penitentiair verlof

Er zijn al maatregelen genomen om de overbevolking tegen te gaan, benadrukt de minister. ‘Het penitentiair verlof en de aanpassing van de toelaatbaarheidsdata voor voorlopige invrijheidstelling voor relatief kort gestraften. Deze maatregelen laten ook toe dat de gedetineerden op een intensere wijze hun maatschappelijke re-integratie kunnen voorbereiden.’

Daarenboven belooft Koen Geens nog nieuwe plaatsen. Recent werd beslist om in de nieuwe gevangenissen van Beveren en Leuze-en-Hainaut 40 extra bedden te plaatsen. In Leuven-Centraal komen een 70-tal extra plaatsen en in Oudenaarde zullen renovaties zorgen voor een 10-tal extra plaatsen, luidt het. ‘Tenslotte zullen de extra plaatsen voor geïnterneerden, 182 in het Forensisch Psychiatrisch Centrum (FPC) Antwerpen dat vanaf 1 augustus wordt geopend, soelaas bieden en ertoe bijdragen dat grondslapers tot het verleden behoren.’

Quota

Begin deze maand raakte bekend dat ongeveer 200 gevangenen op de grond moeten slapen. Vooral in Antwerpen, Gent en Hasselt zijn eenpersoonscellen van tien vierkante meter vaak bevolkt door drie gedetineerden. Volgens de cipiersvakbonden zie je in Belgische gevangenissen toestanden die je enkel in een ‘bananenrepubliek’ ziet.

Geens zoekt voortdurend oplossingen om vooral het aantal beklaagden te verminderen - de ene al creatiever dan de andere. In juni stelde hij voor om quota in te voeren: zodra een opgelegd maximum aan voorlopige hechtenissen bereikt is, zouden geen nieuwe aanhoudingen meer mogelijk zijn. De Justitieminister kreeg toen een storm van protest over zich heen. Onder meer Annick Lambrecht (SP.A) sprak van een ‘gevaarlijk voorstel’. ‘Dit is paniekvoetbal van een minister die een maand voor zijn deadline vaststelt dat het aantal voorhechtenissen stijgt, in plaats van daalt’, hekelde ze in de Kamer.