De Brexit-onderhandelingen stevenen af op hun eerste grote botsing. Hoofdonderhandelaar Michel Barnier zegt Londen de wacht aan.

De Britten moeten hun financiële verplichtingen tegenover de Europese Unie nakomen. Anders wordt het bijzonder moeilijk om de Brexit-onderhandelingen tot een goed einde te brengen.

Dat is de boodschap die Michel Barnier vandaag aan Londen heeft gegeven. De Europese hoofdonderhandelaar had de pers bijeengeroepen om een stand van zaken te geven bij de onderhandelingen die vorige maand officieel van start zijn gegaan. Die verlopen bijzonder moeizaam.

Gisteren had de Britse minister van Buitenlandse Zaken, Boris Johnson, op zijn bekende provocerende manier de boel op scherp gezet. Hij had gezegd dat de EU ‘kan fluiten naar haar geld’ als ze blijft vasthouden aan de hoge factuur die nu op tafel ligt. Brussel heeft berekend dat de Britten Europa nog ongeveer 60 miljard euro verschuldigd is. Brussel eist dat geld op voor de Brexit een feit kan worden. Johnson noemde die bedragen ‘buitensporig’. ‘Ze lijken op afpersing.’

Getalm beu

Barnier reageerde even gevat als Johnson. ‘Ik hoor geen gefluit’, zei hij. ‘Ik hoor alleen een klok tikken’. Europa is het getalm van de Britten in een aantal cruciale dossiers grondig beu. Want veel tijd is er niet. Eind maart 2019 moet het VK de EU sowieso verlaten, ook al is er geen akkoord over de scheidingsmodaliteiten. En een scheiding zonder akkoord is voor alle partijen nefast.

Volgens Barnier is het van groot belang dat er in drie cruciale dossiers ‘voldoende vooruitgang’ wordt geboekt. Dat zijn de rechten van EU-inwoners in het VK, de kwestie over de grens tussen Noord-Ierland en Ierland en dus de uiteindelijke financiële afrekening. Pas daarna kan gepraat worden over de toekomstige handelsrelatie met de Britten.

‘Deze dossiers zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Vooruitgang op twee van de drie thema’s is onvoldoende om een nieuwe fase in te gaan. Hoe ga je anders een blijvende relatie opbouwen met een land waar je geen vertrouwen in hebt?’

De voorbije weken werd vooral gepraat over de rechten van de EU-burgers. En ook hierover blijven de standpunten erg ver uit elkaar liggen. Londen heeft aangeboden de EU-burgers een speciale status te geven onder Brits recht. Barnier herhaalde dat het Europees Hof van Justitie leidend moet zijn bij handhaving van hun rechten. Daarmee schaarde hij zich achter de eis van de grote fracties van het Europees Parlement. Die dreigden maandag dat ze een Brexit-akkoord niet zullen goedkeuren als daarover geen vergelijk komt.