Turken herdenken mislukte staatsgreep in Brussel
De oppositie kwam zondag in Istanbul op straat voor een protestmars. Foto: epa
De komst van een Turkse vicepremier naar een herdenking in Brussel veroorzaakt onrust. Zeker omdat Nederland de komst van een andere vicepremier verbood.

De Turkse vicepremier ­Numan Kurtulmus komt woensdag naar Brussel om er te speechen op een herdenkingsplechtigheid ter nagedachtenis van de slachtoffers van de mislukte staatsgreep van  15 juli vorig jaar in Turkije. De plechtigheid in het Brusselse hotel Metropole wordt georganiseerd door de Belgische afdeling van de Unie van Europese Turkse Democraten (UETD). 
Op de plechtigheid worden zo’n 250 Belgische Turken verwacht.  Volgens sommige waarnemers is de UETD sterk gelinkt met de AK-partij van de Turkse president Erdogan.  Gevreesd wordt dat de plechtigheid zal uitgroeien tot een pro-Erdogan-manifestatie.

Het crisiscentrum van de regering is op de hoogte van de bijeenkomst in het hotel Metropole. Maar ons land is tot nader order niet van plan de plechtigheid te verbieden.  ‘Daar hebben we geen enkele wettelijke basis voor’, zegt Olivier Van Raemdonck, de woordvoerder van minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA).  ‘Wij willen uiteraard niet dat interne Turkse conflicten naar ons land worden ingevoerd. Maar daar lijkt vooralsnog geen sprake van. De enigen die de plechtigheid kunnen verbieden, zijn de stad Brussel en de Brusselse politie, als ze vinden dat er gevaar dreigt voor de openbare orde.’     

Meeting in Apeldoorn

In Nederland is dat anders. Daar was de afgelopen week veel commotie rond een vergelijkbare plechtigheid die volgende week in Apeldoorn zou plaatsvinden. Een andere Turkse vicepremier, Tugrul Türkes, zou naar de gemeente op de Veluwe afzakken om daar samen met Nederlandse Turken te rouwen voor de slachtoffers die vielen bij de mislukte coup in Turkije. 

Maar toen de komst van Türkes bekendraakte in Nederland, liet het kabinet van de premier Mark Rutte weten dat het bezoek van Türkes of  een ander lid van de Turkse regering ‘niet gewenst was’ gezien de relatie tussen beide landen. In maart jongstleden was een grote diplomatieke rel ontstaan tussen Nederland en Turkije naar aanleiding van een campagnetoespraak die de Turkse minister van Buitenlandse Zaken  toen wilde komen houden in Nederland. Dat was in volle campagne voor het referendum dat aan president Erdogan meer bevoegdheden moest toekennen. Toen Nederland weigerde om de minister binnen te laten, ontstonden er zware rellen in Rotterdam.  Erdogan noemde de Nederlandse regering een ‘nazi-overblijfsel’.  De Nederlandse regering is die woorden vandaag duidelijk nog niet vergeten.  Turkije noemt de weigering van  Türkes ‘een voorbeeld van hoe Nederland over democratie denkt.’ 

‘Geen politieke bijeenkomst’

Enis Cimen, de organisator van de bijeenkomst in Brussel, ziet geen reden waarom de herdenking in Brussel verboden zou moeten worden. ‘Het wordt geen politieke bijeenkomst, maar een ingetogen plechtigheid om de slachtoffers te herdenken.  Het is helemaal geen meeting van de AKP. We hebben contact gehad met die partij om de minister naar hier te krijgen, daar stopt het. De aanwezigen komen uit alle strekkingen van de Turkse bevolking in België.’

Het wordt een kleinschalige plechtigheid van hoogstens twee uur. Er wordt voorgelezen uit de Koran ter nagedachtenis van de slachtoffers, en de minister   speecht.