Slimme windmolens moeten de Vlaamse vleermuizen redden
Foto: Hugo Willocx
Om de bedreigde vleermuizen te beschermen tegen het groeiende aantal windmolens pleit het Agentschap Natuur en Bos in een nieuwe richtlijn voor vleermuisvriendelijke maatregelen. In risicogebieden zouden de wieken automatisch moeten stilvallen op momenten dat de vleermuizen kunnen uitvliegen.

De vergunning voor de bouw van twee nieuwe windturbines in Melle werd onlangs nog vernietigd omdat er te weinig garanties waren geëist voor de bescherming van vleermuizen. Veel soorten zijn immers met uitsterven bedreigd. En de bouw van nieuwe windmolens dreigt volgens Joris Everaert, vleermuisexpert van het Instituut voor Natuur en Bos (INBO), een zware impact te hebben op de resterende populatie. 


‘Europees onderzoek gaat ervan uit dat een turbine in een risicogebied – in bosrijke gebieden en langs de kust – tot 20 vleermuizen kan doden op jaarbasis. Voor Vlaanderen ontbreken cijfers, maar in Duitsland gaan ze uit van 250.000 vleermuisslachtoffers per jaar. Over het waarom variëren de theorieën. Sommigen denken dat de sonar van de dieren in de war geraakt door het draaien van de wieken. Andere experts denken dat ze zelfs gelokt worden door de turbines, omdat ze die verwarren met bomen en denken dat ze daar veilig een nest kunnen maken.'

Vandaar dat energieproducenten bij de bouw van nieuwe windturbines niet alleen rekening moeten houden met vogelsterfte, lawaaioverlast en de slagschaduw, maar ook met de aanwezigheid van vleermuizen. En bij het Vlaamse Agentschap Natuur en Bos is onlangs een richtlijn verspreid waarbij wordt gepleit voor ‘milderende maatregelen’ bij de bouw van nieuwe windmolens. Die maatregelen houden in dat de windturbines iets later opstarten, pas bij een wind van 6 meter per seconde. En dat ze de wieken stilhouden op momenten dat de vleermuizen uitvliegen op zoek naar voedsel: ’s nachts dus, op voorwaarde dat het zeker tien graden warm is en het niet of amper regent. De maatregelen gelden vooral van begin april tot eind oktober. Volgens Natuur en Bos kunnen die milderende maatregelen het aantal slachtoffers onder de vleermuizen met negentig procent verminderen. 

De vleermuisvriendelijke aanpak zal er trouwens niet voor zorgen dat het licht uitgaat. Joris Everaert schat het productieverlies voor windmolens in risicogebieden op minder dan 1 procent. De energieproducenten houden rekening met een verlies van 1 tot 3 procent.