‘Verandering is altijd een traag en moeizaam proces’
Foto: Facebook: Roepoe Ronnepon

‘Sorry, dat is geen Afrikaanse man. Dat is een halve aap.’ Met die woorden zette Dalilla Hermans afgelopen weekend een stroom van reacties in gang op de nieuwste strip van Suske en Wiske. Al snel regende het ook tegenreacties. Hermans houdt voet bij stuk: ‘Verandering is altijd een traag en moeizaam proces’.

‘Zolang zwarte mensen worden afgebeeld als halve apen, is het niet meer dan normaal dat zwarte mensen ook worden behandeld als domme mensen, en dat kinderen een laag zelfbeeld van zichzelf hebben.’ Dalilla Hermans, schrijfster bij Charlie Magazine, trok zondag naar sociale media om een probleem aan te kaarten. 

Mami Wata, de nieuwste strip van Suske en Wiske, was al enkele dagen een hot topic. ‘Iedereen staat op zijn achterste poten voor het eerste paar blote borsten, het is zelfs in het nieuws geweest. Maar waar niemand over praat? De ontzettend racistische, stereotiepe afbeelding die ernaast staat.’ Een Afrikaanse man wordt getekend met karakteristieken van een aap.

‘Verandering is altijd een traag en moeizaam proces’
Foto: De Standaard Uitgeverij

Een geschokkeerde Hermans benadrukt in haar filmpje: ‘Ik was vroeger een mega Suske en Wiske-fan. Mijn ouders motiveerden mij in de lagere school door mij te belonen voor mijn goede punten met twee Suske en Wiske-strips.’

Dat dergelijke karikaturen vroeger nooit voor dezelfde reacties zorgden, mag volgens Hermans geen reden zijn om stil te blijven. ‘In oude strips kwam er ook eens een racistische afbeelding, maar gezien de tijdsgeest heb ik er nooit een probleem van gemaakt. We zijn nu in 2017: we moeten dit écht niet meer pikken.’ Hermans onderstreept het belang van beeldtaal voor het zelfbeeld van kinderen en jongeren, maar ook voor het maatschappijbeeld.

In de video vroeg Hermans haar creatieve vrienden op om een betere versie van de tekening te maken. Die volgden snel.

‘Verandering is altijd een traag en moeizaam proces’
Foto: Facebook: Fien van Braeckel
‘Verandering is altijd een traag en moeizaam proces’
Foto: Facebook: Roepoe Ronnepon

‘Niet overdrijven, Dalilla Hermans’

Het duurde ook niet lang vooraleer sociale mediagebruikers Hermans op haar plaats wilden zetten. ‘Niet overdrijven, Dalilla Hermans,’ schreef een lezer. ‘Ons landje is wereldwijd bekend voor zijn schitterende karikaturisten. Racisme is niet goed, maar verzuring ook niet.'

Een andere lezer wist dan weer dat ook de blanke mensen niet goed weerspiegeld worden in stripverhalen. ‘Want Lambik of Sidonia zijn waarheidsgetrouwe afbeeldingen van “blanke” mensen?’

De Standaard Uitgeverij, de verantwoordelijke uitgever, bood intussen haar excuses aan. ‘Het is nooit de bedoeling geweest om binnen de teksten en de scenario’s iemand te schofferen’, aldus Ruth Van Ammel van Standaard Uitgeverij aan Het Nieuwsblad. ‘De reactie van Hermans is echter gebaseerd op één tekening, de enige tekening van dit personage, een figurant dus in het verhaal. Er is een zeer divers aanbod van figuren in de strip.’

Parallel met enkele lezersreacties klonk het bij Van Ammel dat ook Lambik een karikatuur is, die niet symbool staat voor de gemiddelde Vlaamse man.

'Gemene commentaren bewijzen enkel mijn punt'

Die nuance vinden sommigen echter niet sterk genoeg. ‘Er is een groot verschil tussen een karikatuur en iemand neerzetten als een aapmens,’ zei Landry Mawungu, directeur van het Minderhedenforum in een reactie. ‘Zwarte mensen zijn in het verleden structureel zo afgebeeld. Dat speelt in op onze collectieve beeldvorming.’ Ook Nozizwe Dube, voorzister van de Vlaamse Jeugdraad, was niet te spreken over de impact en de ‘verpletterende verantwoordelijkheid’ van de alombekende strips.

Wat de haatdragende reacties betreft, weet Hermans goed hoe ze er het best mee omgaat. ‘Verandering is altijd een traag en moeizaam proces, en het roept bij heel wat mensen weerstand op. Dat ben ik intussen wel gewend. Het gaat me ook niet tegenhouden te doen wat ik denk dat juist is,’ aldus Hermans. ‘Iedereen die haatdragende berichten stuurt, gemene commentaren post of op een of andere manier probeert me onderuit te halen, bewijst enkel mijn punt.’