Brussel stikt in stikstofdioxide
Aan Kunst-Wet staat het officiële meetstation te dicht bij een kruispunt, waardoor de metingen niet meetellen in de statistieken. Foto: Fred Debrock

Op belangrijke verkeersassen is de luchtvervuiling in Brussel véél hoger dan de officiële metingen laten vermoeden, zegt de ngo ClientEarth, die eerder al naar de rechter trok.

In de Wetstraat bedroeg de concentratie stikstofdioxide (NO2) tijdens metingen in februari en maart gemiddeld 91 microgram per kubieke meter. Voor de Amerikaanse ambassade in de Kunstlaan ging het zelfs om 99 microgram per kubieke meter, terwijl Europa een maximum oplegt van 40 microgram per kubieke meter als jaargemiddelde.

De cijfers komen van de ngo Client­Earth, een organisatie die vorig jaar samen met een aantal Brusselaars een rechtszaak heeft aangespannen tegen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (DS Weekblad 1 april).

Ze klagen aan dat op belangrijke verkeersassen in onze hoofdstad de luchtvervuiling helemaal niet wordt gemeten, zoals dus in de Wetstraat en de Kunstlaan. Op andere plekken, zoals de Belliardstraat en aan Kunst-Wet, staan er wel meetstations, maar worden er geen metingen uitgevoerd of worden ze niet opgenomen in de officiële statistieken. Terwijl stikstodioxide zeer schadelijk is: het gas irriteert de luchtwegen en de ogen en op lange termijn lokt het hart- en vaatziekten uit. Bovendien draagt het bij tot de vorming van ozon en fijn stof.

De metingen van ClientEarth, gevalideerd door een extern labo, tonen volgens de ngo aan dat het Brussels Gewest de kop in het zand steekt. ‘Tijdens de periode waarin we hebben gemeten, was de luchtvervuiling in Brussel volgens de officiële metingen het ergst in de Kroonlaan’, zegt Ugo Taddei, advocaat bij ClientEarth. ‘Daar ging het om concentraties van 50 microgram per kubieke meter. Onze meetresultaten laten zien dat het op andere plekken nog veel erger is.’

De vier weken waarin ClientEarth de metingen uitvoerde, waren overigens geen periode met een uitzonderlijk slechte lucht. Volgens de officiële metingen van het Gewest was de luchtkwaliteit in de twaalf maanden vóór het onderzoek van ClientEarth slechter dan in de weken waarin de ngo haar metingen uitvoerde. Met andere woorden: deze cijfers geven geen overdreven slecht beeld van de situatie, integendeel.

Dieselwagens

Taddei: ‘De ergste plekken zijn de straten waar veel dieselwagens passeren. Het Gewest is via de Europese regelgeving verplicht om net daar te meten – op plaatsen waar de blootstelling aan luchtvervuiling het ergst is. Maar in de plaats daarvan wil het de luchtvervuiling meten op de Esplanade voor het Europees Parlement, hoewel daar weinig verkeer is en we ook lage NO2-concentraties gevonden hebben.’

Een ander probleem dat ClientEarth aanhaalt is de plaatsing van sommige meetstations. ‘Aan Kunst-Wet, bijvoorbeeld, staat het meetstation te dicht bij een kruispunt en worden de metingen dus niet meegenomen in de statistieken – van Europa moet op minstens 25 meter van kruispunten gemeten worden. Onbegrijpelijk dat het meetstation niet gewoon verplaatst wordt. Wij hebben makkelijk een conforme plek gevonden en daar een luchtvervuiling boven de 71 microgram per kubieke meter gemeten.’

Brussels minister Céline Fremault (CDH) weerlegt de bevindingen van ClientEarth niet, maar wil ze wel kaderen. ‘Met drie meetstations zijn er inderdaad problemen geweest, de verhuizing van het meetstation van Kunst-Wet liep vertraging op door de aanslagen van 22 maart. Sinds 7 december wordt daar wel gemeten’, zegt Frémault. ‘Aan het Europees Parlement en de Belliardstraat waren er problemen met de financiering.’ De minister benadrukt dat ze in juni 2016 het Lucht-Klimaat-Energieplan goedkeurde om de luchtkwaliteit in Brussel te verbeteren.