Macron is onstuitbaar
President Macron en zijn echtgenote gingen stemmen in Le Touquet. Foto: AP

Emmanuel Macron zet zijn zegemars voort. De PS moet vrezen voor haar bestaan, terwijl de kiezers van het extreemrechtse FN hun partij in de steek lieten.

Kon La République en Marche, de partij van Emmanuel ­Macron, de basis leggen voor een volstrekte meerderheid bij de tweede ronde van de parlementsverkiezingen volgende zondag? Dat was de inzet van de eerste ronde. Zonder die meerderheid zou de Franse president zijn programma en hervormingen immers niet kunnen uitvoeren. ‘Actie of onmacht: daar gaat het om’, had Macron zijn ministers ingepeperd.

Het antwoord van de kiezers kon niet duidelijker zijn: La République en Marche kreeg ongeveer 8% meer dan de 24% die Macron bij de eerste ronde van de presidentsverkiezingen behaalde. Dat zou hem volgende week een volstrekte meerderheid ­opleveren van 400 à 430 van de 577 zetels – 289 volstaat.

Ook voor zes ministers van de nieuwe regering is het erop of eronder: als ze niet winnen, moeten ze ontslag nemen. Er werd vooral uitgekeken naar het resultaat van Richard Ferrand in Bretagne, tegen wie het parket een vooronderzoek heeft geopend wegens een immobiliëndeal die hij sloot als hoofd van de Mutuelles de Bretagne. Hij haalde 33% en deed zelfs beter dan vijf jaar geleden, toen hij voor de PS opkwam.

De woordvoerder van de regering, Christophe Castaner, benadrukte dat ‘niets gespeeld is’ en riep de kiezers op volgende week talrijker te gaan stemmen: slechts één op twee Fransen daagde op. Waar­nemers merkten op dat men daardoor niet kan zeggen dat Frankrijk ‘ge-Macron-iseerd’ is.

FN ontgoochelt

Het ziet er naar uit dat vooral de kiezers van het Front National thuis zijn gebleven. De partij van Marine Le Pen haalde slechts 13,59% van de stemmen, wat zou resulteren in twee tot vijf zetels. Het zou een slecht resultaat zijn voor de partij, die in het ontbonden parlement twee verkozenen telde en nu mikte op minstens vijftien zetels om een fractie te kunnen vormen.

Een verklaring die voor de hand ligt, is het interne geruzie de jongste weken over het programmapunt dat Frankrijk de eurozone moet verlaten. ‘Onze score is misschien ontgoochelend’, erkende Florian Philippot, de rechterhand van Le Pen die vasthoudt aan dat standpunt en voor velen binnen het FN de kop van Jut is.

Le Pen zelf behaalde in haar thuisbasis wel een uitstekend resultaat: ze kreeg 46% van de stemmen en maakt een grote kans om volgende week – bij haar derde poging – verkozen te raken; haar uitdaagster van La République en Marche haalde 16%. Le Pen riep ‘alle patriotten’ op volgende week ‘massaal naar de stembus te trekken’ en zo een tegengewicht te bieden voor ‘het catastrofale beleid van Macron’.

Bijltjesdag voor PS

De PS blijft intussen het gelag betalen voor het presidentschap van François Hollande en de interne verdeeldheid tegenover Macron. Ze zou volgende week amper 15 à 25 zetels behalen – een absoluut dieptepunt in de Vijfde Republiek.

Het was bijltjesdag voor diverse kopstukken, zoals de voormalige presidentskandidaat Benoît Hamon, secretaris-generaal Jean-Christophe Cambadélis, oud-minister Matthias Fekl en Patrick Mennucci in Marseille. In Bretagne, waar de partij traditioneel sterk stond, werd ze van de kaart geveegd ten voordele van de partij van Macron.

Cambadélis sprak van een ‘achteruitgang zonder voorgaande van links en meer bepaald de PS’. ‘Het bestaan van de PS staat op het spel’, viel te horen. Het is mogelijk dat de partij om financiële redenen haar chique hoofdzetel aan de rue Solférino van de hand moet doen.

Weinig jongeren

De magere opkomst bij vooral de -35-jarigen (amper 30 %) speelde ook het radicaal-linkse La France insoumise van presidentskandidaat Jean-Luc Mélenchon parten. Hij haalde in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen tegen de 20%, zijn partij moet het nu doen met 11%. Het zou slechts 13 à 23 zetels opleveren.

Mélenchon waarschuwde zijn kiezers dat de regering-Macron de vrijheden wil inperken in de strijd tegen het terrorisme en de sociale verworvenheden wil terugdraaien. Hij riep de jongeren op om volgende week te komen stemmen: ‘Geef de partij van de president volgende week geen volmachten.’

Alleen de rechtse Les Républicains hielden min of meer stand, met 21% van de stemmen – wat goed zou zijn voor 95 à 132 zetels. Maar ook die partij is intern verdeeld over de houding die ze moet aannemen tegenover de regering-Macron in het parlement.

Er rest slechts één conclusie: Macron heeft in een jaar tijd het traditionele politieke bestel gedynamiteerd. In het parlement krijgt hij amper oppositie tegenover zich.