‘Belgische politie kleiner dan in buurlanden’
Politie op wacht aan de Mechelse Dossin-kazerne Foto: Patrick Hattori

Nederland, Frankrijk, Duitsland en Luxemburg hebben naar verhouding meer politiemensen dan België. ‘Na de politiehervorming in 2001 is het zwaar bergaf gegaan met investeringen’, zegt politievakbond VSOA.

De Navo-top die morgen van start gaat, is een uitdaging voor de politiemensen in ons land. De federale politie zet al haar eenheden voor de handhaving van de openbare orde in. Lokale zones vanuit heel België sturen capaciteit naar de hoofdstad.

De druk op de politie is des te meer voelbaar door de betrekkelijk lage capaciteit. Uit cijfers die de vakbond VSOA-politie heeft verzameld, blijkt dat het aantal politiemensen naar verhouding lager ligt dan in alle buurlanden. Het gaat om operationele politiemensen. Ondersteunend administratief personeel, wat bij ons ‘CaLog’-personeel heet, telt daarbij niet mee.

‘Belgische politie kleiner dan in buurlanden’

De vakbond komt tot die vergelijking na een rondvraag bij andere vakorganisaties in de buurlanden. VSOA vroeg de gegevens op om na te gaan of klopt dat de Belgische politie net groter is dan in de buurlanden, wat al eens wordt beweerd.

‘Het stoort ons uitermate dat bepaalde politici denken dat we in verhouding tot onze buurlanden meer politiemensen zouden hebben, waarbij ze zich vermoedelijk baseren op een studie van tien jaar geleden die ondertussen hopeloos achterhaald is’, zegt Vincent Houssin, vicevoorzitter van VSOA-politie. ‘Bij de politiehervorming in 2001 werd er inderdaad geïnvesteerd, maar nadien is het enkel maar bergaf gegaan.’

‘We stellen bovendien vast dat in het buitenland volop een inhaalbeweging werd gedaan, en er recent werd beslist om het aantal manschappen nog verder op te trekken. Dat zal het verschil met ons land enkel vergroten. Stellen dat er hier meer geïnvesteerd werd in mensen en middelen, en dat we meer manschappen zouden hebben dan in de ons omringende landen, is de bevolking iets wijsmaken.’

Systeem op de helling

De kentering van die investeringen kwam er rond 2008. Sindsdien werd er te weinig gerekruteerd om de uitstroom bij de politie op te vangen. Jaarlijks was er nood aan ongeveer 1.500 nieuwe krachten om op peil te blijven, maar in de praktijk zakte het regelmatig tot onder de duizend.

Volgens criminoloog Brice De Ruyver (UGent) dreigen die jarenlange besparingen de principes van de geïntegreerde politie te ondergraven. In theorie staat de federale politie in voor gespecialiseerd werk, en doen de lokale zones de basiswerking. Maar omdat die voelen dat de federale niet kan voldoen aan hun vragen, specialiseren ze zich vaak in zaken waar ze eigenlijk niet voor dienen.

‘Het systeem van communicerende vaten komt op de helling’, zegt De Ruyver. ‘En de basis van dat systeem is dat je met genoeg moet zijn om het werk aan te kunnen.’

Deze regering zet wel weer volop in op rekrutering, maar het effect daarvan is niet meteen voelbaar.

‘Veel geld voor de politie gaat op naar overhead-kosten’, zegt De Ruyver. ‘Er zijn meer dan 180 zones in ons land, en die hebben allemaal hun eigen diensten. De zones moeten meer schaalvergroting overwegen. Maar dat soort fusies mag niet dienen om de onderbezetting te compenseren, wel om de dure politie optimaal in te zetten. Het is bijvoorbeeld niet de bedoeling dat de wijkpolitie er zou bij inschieten.’