Hulp op maat voor leerlingen met een beperking
Foto: BELGA

Minister Crevits heeft een akkoord beet over de nieuwe manier waarop het onderwijs leerlingen met een beperking in het gewoon onderwijs zullen begeleiden. Een belangrijke hervorming voor het M-decreet.

Twee uur per week, maximaal twee jaar lang. Op die manier krijgt een leerling met een beperking op vandaag zogenaamde GON-begeleiding in het gewoon onderwijs (GON staat voor geïntegreerd onderwijs, red.). ‘Een rigide systeem, die klacht heb ik de voorbije twee jaar vaak van leerkrachten gehoord’, zegt Vlaams minister van onderwijs Hilde Crevits (CD&V) vanmiddag in de commissie. Dat is voorbij vanaf volgend schooljaar. Kinderen met gedragsproblemen of leerstoornissen zullen bijvoorbeeld ook tijdelijk vier uur per week hulp kunnen krijgen van een leerkracht, gespecialiseerd in hun problematiek. Nieuwe ‘ondersteuningsnetwerken’ zullen in alle scholen in Vlaanderen moeten werken, en zowel leerkrachten als leerlingen begeleiden. 

Hoe werkt dat? ‘De scholen buitengewoon onderwijs werken samen hun expertise uit’, legt Crevits uit. ‘Ze vormen dan samen met scholen van het gewoon onderwijs een ondersteuningsnetwerk, op basis van de bestaande samenwerkingen. Maar de scholen buitengewoon onderwijs moeten voortaan een hulpaanbod aanbieden dat ‘Vlaanderendekkend’ is. Er mogen geen leerlingen meer uitgesloten worden van ondersteuning, zoals vandaag.’

Voor een aantal leerlingen met een beperking wordt er echter wel een uitzondering gemaakt. Kinderen die blind of doof zijn,  een zware mentale of motorische beperking hebben, krijgen een 'rugzakje' met een vast aantal uren begeleiding. 

Over de netten heen

De meerderheidspartijen zaten gisteren en vandaag nog uren samen om een eerder bereikt akkoord tussen de onderwijsverstrekkers en de sociale partners bij te schaven. Open VLD wou meer garanties op samenwerking tussen de netten. Die kreeg de partij ook, al zal er vooral samenwerking zijn binnen het officieel onderwijs. 'We moesten de historische kans grijpen om dit model zo te organiseren dat er zo efiiciënt mogelijk wordt gewerkt', zegt Jo De Ro, Vlaams parlementslid voor Open VLD. 'De bundeling van expertise binnen het officiële onderwijs staat geen samenwerking met het vrij onderwijs in de weg, integendeel.'

Geen pedagogische studiedagen

N-VA vreesde dan weer dat het geld, 106 miljoen euro, niet naar de leerlingen en leerkrachten zou gaan, maar naar nieuwe structuren in Brussel’. De partij huivert voor de macht van de koepels, dat te veel geld zou afromen van de scholen. ‘Wie dacht dat het geld naar Brussel zou gaan om allerlei pedagogische studiedagen te organiseren, is eraan voor de moeite’, zei onderwijsspecialist Koen Daniëls vandaag in de commissie van het Vlaams Parlement.

Crevits benadrukte zelf ook dat elke cent op de klasvloer moet terechtkomen: ‘Daar kijken we sterk op toe, het geld mag niet ergens onderweg blijven hangen.’

Het geld zal, ondanks kritiek van het gemeenschapsonderwijs, verdeeld worden voor 70 procent op basis van het aantal leerlingen op school, en 30 procent volgens het aantal kinderen met een zorgnood. Vooral het gemeenschapsonderwijs zal door die verdeling minder geld krijgen. Om de pijn te verzachten, komt er een overgangsperiode. De leerlinge die een 'rugzakje' krijgen, vallen buiten deze verdeelsleutel. 

‘Geld op de klasvloer?’

Zowel SP.A als Groen stellen zich vragen over die 70/30-verdeling. ‘Dit zal de middelen verdunnen’, zegt Groen-parlementslid Meuleman. ‘Zal het geld op de klasvloer bij de juiste kinderen terechtkomen? Dat wil ik nog zien.’ Caroline Gennez, SP.A-parlementslid, vraagt zich ook af of dat nu de manier is om kinderen met de grootste zorgnood te bereiken.

Crevits herinnert eraan dat veel leerlingen met een beperking géén medisch attest hebben dat recht geeft op begeleiding. We willen een jacht op attest vermijden, en de medische labelling van kinderen vermijden. Dit is ook een sociale correctie. Het profiel van ouders van GON-leerlingen zijn hoogopgeleide tweeverdieners. Bijna negen op tien van die ouders hebben voltijds betaald werk, dat is toch niet het gemiddelde in Vlaanderen.’

‘Hallucinant’

De timing blijft erg uitdagend. Op 1 september van dit jaar moet het nieuwe systeem al in voege zijn. ‘Hallucinant, dat is bijna niet mogelijk’, wierp Meuleman van Groen op.