Ook OCMW’s mogen sociale fraude melden
Foto: Siska Gremmelprez/blg
Staatssecretaris Philippe De Backer houdt niet meer vast aan een strikt beroepsgeheim. De reacties zijn verdeeld.

Meer dan tienduizend meldingen heeft het meldpunt sociale fraude na iets meer dan een jaar op de teller staan. Voorlopig kunnen ­alleen burgers, bedrijven en sociale partners er terecht. Maatschappelijk werkers van OCMW’s kunnen er wegens hun beroepsgeheim niet terecht wanneer ze op gevallen van zwartwerk, domiciliefraude of andere sociale fraude stoten.

Daar komt nu verandering in. Staatssecretaris voor Bestrijding van Sociale Fraude Philippe De Backer (Open VLD), deze week net een jaar aan de slag, heeft een brief gestuurd aan de OCMW’s, die hen toegang geeft tot het meldpunt. Een verplichting om fraude te melden, is er niet. Bovendien zal de OCMW-raad eerst een beslissing moeten nemen over een mogelijke aanmelding.

Onnodig

De Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten reageert met gemengde gevoelens. ‘Dat een OCMW bij bouwwerken waarvan ze de bouwheer is bijvoorbeeld, sociale dumping bij een bouwonderneming kan melden, is een goede zaak’, zegt Nathalie Debast van de VVSG. ‘Maar een meldpunt voor individuele cliënten is niet nodig. Elk OCMW heeft al zijn eigen controlemechanisme.’

Dat vindt Rudy Coddens (SP.A), OCMW-voorzitter van Gent, ook. ‘Wij hebben geen meldpunt nodig, we hebben een eigen controlecel, we stellen onze expertise zelfs ter beschikking van de omliggende gemeenten’, zegt hij. ‘Desnoods kunnen we sociale fraude melden bij het gerecht. Maar ik kan me inbeelden dat dit voor kleinere gemeenten wel nuttig kan zijn.’

Sarah Smeyers (N-VA), de OCMW-voorzitster van Aalst, juicht de beslissing wel toe. ‘We kunnen inderdaad het leefloon afnemen van iemand die betrapt wordt op zwartwerk’, zegt ze. ‘Maar dat zwartwerk zelf, daar zijn we niet voor bevoegd, en dat is frustrerend. Elk bijkomend kanaal om fraude aan te pakken, is welkom.’

Terrorisme

Hoe dan ook staat het beroepsgeheim van de maatschappelijk werker onder druk. De Kamer stond gisteravond op het punt een wetsvoorstel goed te keuren dat OCMW’s verplicht om mee te werken aan een gerechtelijk onderzoek naar personen die verdacht worden van terrorisme.

‘Meldingsplicht, spreekrecht, zwijgplicht, ambtelijke melding, schuldig verzuim, gedeeld en/of gezamenlijk beroepsgeheim. We zien door het bomen het bos niet meer en zijn het noorden kwijt’, reageert sociaal werker Joost Bonte in een opiniestuk in De Standaard. ‘Het beroepsgeheim moest de burgers zekerheid bieden bij hun vraag naar hulp, maar het is nu verworden tot een moeras vol drijfzand waar de burger noch de hulpverlener vastigheid vindt.’

Staatssecretaris De Backer voelt zich niet aangesproken. ‘Doordat we eerst de OCMW-raad collectief een beslissing laten nemen over het aanmelden van een cliënt, komt het beroepsgeheim van de individuele werknemer niet in gevaar’, verzekert hij. ‘De vertrouwensrelatie met de cliënten blijft zeker behouden.’