Kijk uit voor een leeuw met tandpijn

Wanneer wordt een leeuw een menseneter? Wanneer hij een makkelijke prooi nodig heeft.

‘Ik kan me vooral die ene nacht nog levendig voor de geest halen, hoe die bruten een man grepen in het treinstation en hem vervolgens dicht bij mijn kamp kwamen oppeuzelen. Ik kon duidelijk het kraken van de beenderen horen, en het geluid van hun vreselijke gespin vulde de lucht en zou nog dagen in mijn oren nazinderen.’ Dit relaas werd in 1898 neergeschreven door de Britse luitenant-kolonel John Patterson, de man die in Tsavo, Kenia, twee leeuwen doodschoot nadat ze meer­dere spoorwegwerkers opgegeten hadden.

De beschrijving van Patterson klopt wellicht niet. Uit nieuw onderzoek, gepubliceerd in Scien­tific Reports, blijkt dat deze twee exemplaren geen beenderen aten en dat ze bovendien weinig reden hadden om gelukzalig te spinnen: ze hadden pijn.

Het Field Museum in Chicago heeft de twee mensenetende leeuwen bewaard en onderzoekers hebben met de nieuwste technieken hun tanden onderzocht. Er was een theorie dat de leeuwen hun toevlucht zochten tot mensen omdat er schaarste heerste. In tijden van schaarste eten leeuwen ook de beenderen van hun prooien op – niet louter het vlees – en dat is af te lezen op de tanden, in de vorm van scheurtjes.

Maar de tanden van deze leeuwen vertoonden geen scheurtjes. Wel iets anders: de leeuw die de meeste mensen gegeten had, kampte met een abces aan de basis van een van zijn lange hoektanden. Dat is bijzonder pijnlijk, en maakt het voor een leeuw bijna onmogelijk om naar behoren te ­jagen. Leeuwen bijten hun ­levende prooien doorgaans in de strot, om ze vervolgens niet meer los te laten tot ze dood zijn. Niet evident met tandpijn, dus kan je in dat geval maar beter een relatief mak mensje vangen in plaats van een tegenspartelende zebra.

Net omdat leeuwen zelden mensen eten, is het duo van Tsavo zo beroemd. Samen zouden ze in negen maanden tijd tientallen mensen gesavoureerd hebben. Hun rooftocht werd in 1996 verfilmd in The ghost and the darkness.