Vlaamse agentschappen hebben amper onafhankelijke bestuurders
Vlaams minister-president Geert Bourgeois. Foto: Photo News

Op een dik jaar van de deadline heeft 68 procent van de Vlaamse agentschappen, (advies)raden, handelsvennootschappen of andere overheids­entiteiten nog geen enkele onafhankelijke expert in zijn raad van bestuur.

Dat blijkt uit een nagelnieuw verslag van de Vlaamse regering zelf, waarin het decreet Deugdelijk Bestuur van november 2013 geëvalueerd wordt. Dat decreet bepaalt dat alle bestuursraden in de publieke sector ten laatste op 1 juli 2018 voor een derde uit onafhankelijken moeten bestaan.

Van de 160 aangeschreven entiteiten reageerden er 123. Slechts 32 procent van de entiteiten die onder de regeling vallen, is al in orde. De resultaten liggen volledig in de lijn met die van Guberna, het Instituut voor Bestuurders.

‘De cijfers bewijzen dat de publieke sector talmt met het transparanter en professioneler maken van de instellingen’, meent Vlaams Parlementslid Björn Rzos­ka (Groen), die afgelopen weekend de vergoedingen in de sector aankaartte. ‘Men wentelt zich in een ons-kent-ons­-sfeertje, men houdt pottenkijkers buiten zo lang het kan.’

Vlaamse agentschappen hebben amper onafhankelijke bestuurders
Björn Rzoska (Groen). Foto: pn

Volgens Rzoska heeft de Vlaamse regering de situatie in de hand gewerkt door een overgangsperiode te voorzien van vijf jaar.

Excuus

Waarom wachten de agentschappen en andere instellingen zo lang om onafhankelijke bestuurders aan te stellen? De redenen zijn uiteenlopend. Sommigen, zoals de Vlaamse Audiovisuele Regie (VAR), zijn naar eigen zeggen niet op de hoogte van het feit dat ze onder het decreet Deugdelijk Bestuur vallen. Anderen, zoals de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (Vito), zeggen de procedure opgestart te hebben en nog anderen hebben een uitzondering aangevraagd. Tot die laatste categorie hoort bijvoorbeeld de Vlaamse Landmaatschappij en Waterwegen & Zeekanaal.

De meeste entiteiten beloven werk te maken van onafhankelijke bestuurders op het moment dat de mandaten hernieuwd worden. Maar ook dan blijkt het geen sinecure. Zo raakte onlangs bekend dat bij vervoersmaatschappij De Lijn een gevecht woedt over vier zitjes: de Vlaamse regering wil vier onafhankelijken, maar niemand wil zijn zitje opgeven. De Lijn-voorzitter Marc Descheemaecker (N-VA) stelt daarom voor de vier bestuurszitjes voor werkgevers en vakbonden op te geven, maar die steigeren en weigeren.

‘Vastklampen aan de macht’

‘Er is een cultuur gegroeid waarbij de traditionele partijen zich ook via die weg vastklampen aan de macht’, stelt Rzoska vast. ‘En dat geldt vandaag evengoed voor de N-VA.’

Bourgeois ontkent dat met klem. Hij heeft in 2013, als toenmalig minister van Binnenlands Bestuur, zélf het decreet geschreven en uitgevaardigd, benadrukt zijn kabinet. ‘Dat is in eerdere regeringen nooit gebeurd, ook niet toen Groen aan de macht was.’ Tegen midden volgend jaar zullen alle bestuursraden voor een derde uit onafhankelijken bestaan, luidt het.

Op een tweede vlak scoort de publieke sector beter. In het decreet staat ook dat alle entiteiten maatregelen moeten nemen om toezicht te houden op mogelijke belangenvermenging van de leden van de raad van bestuur, 77 procent zegt intussen het nodige gedaan te hebben.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig