Huizen worden niet meer kleiner
Foto: Fred Debrock
Jarenlang daalde de bewoonbare oppervlakte van nieuwe huizen. Dat is niet langer het geval. Maar experts zijn het wel roerend eens dat we in de toekomst kleiner gaan wonen.

Jaar na jaar daalde de bewoonbare oppervlakte van nieuwe huizen. Tien jaar geleden bedroeg het gemiddelde 139 vierkante meter, vandaag is dat nog 123 vierkante meter. Hierin worden alle vertrekken meegerekend, maar niet bijvoorbeeld de bergruimte, garage of badkamer.

Sinds 2014 stijgt de bewoonbare oppervlakte opnieuw lichtjes. Dat is opmerkelijk. De categorie met de grootste huizen – de open bebouwingen – neemt immers fors af. Vorig jaar waren er nog 5.483 bouwaanvragen voor viergevelwoningen, zo blijkt uit de cijfers van de Fod Economie. Dat zijn er een kwart minder dan twee jaar geleden en de helft minder dan tien jaar geleden. De nieuwe rij- en halfopen woningen zitten in de lift, en ook daar stijgt de bewoonbare oppervlakte opnieuw lichtjes.

Betekent dit dat we niet langer kleiner bouwen, en dat de trend om compacter te wonen gestopt is? Geloof het maar niet, zeggen experts. ‘Dit is geen kantelpunt’, zegt Lieve Vanderstraeten, onderzoeker bij het Steunpunt Wonen. ‘Uiteraard worden er nog grote eengezinswoningen gebouwd in suburbane regio’s. Maar tegelijk zien we een duidelijke en sterkere opmars van compacter wonen.’

De Vlaamse regering kondigde eind vorig jaar een betonstop aan, en dus wordt het in de toekomst moeilijker om grote huizen neer te planten op het platteland. Maar volgens de Vlaamse bouwmeester Leo Van Broeck wil de Vlaming dat zelf al niet meer. ‘De Vlaming is niet zot. Die is het ook beu om twee uur in de file te staan.’

Ook Vanderstraeten merkt die maatschappelijke verandering. ‘Jongere mensen kiezen bewust voor een kleinere woning in stedelijk gebied. De nieuwe grotere eengezinswoningen buiten de steden werden het voorbije decennium vooral door veertigers en vijftigers gebouwd.’

Verdichting

Ook Matexi, de grootste vastgoedontwikkelaar van het land, bouwt kleiner. ‘Door de vergrijzing en gezinsverdunning zijn meer kleinere woningen nodig. Naarmate de steden aantrekkelijker worden, is er een terugkeer naar de stad, en daar is de oppervlakte kleiner’, zegt ceo Gaëtan Hannecart. Omdat het aantal alleenstaanden gestaag toeneemt, en omdat Vlaanderen sterk inzet op verdichting verwacht Matexi dat de gemiddelde nieuwe woning nog kleiner wordt.

De vraag is  hoe ver die evolutie kan doorgaan en hoe klein huizen kunnen worden. De gemiddelde bewoonbare oppervlakte van een appartement blijft  dalen, en bedraagt nog 66 vierkante meter. ‘Veel kleiner kan het niet worden’, stelt Van Broeck. ‘Maar zowel voor huizen als appartementen  kunnen er wel meer delen gemeenschappelijk. In een woonproject kan bijvoorbeeld een kinderhotel voorzien worden voor nieuw samengestelde gezinnen die af en toe veel slaapkamers nodig hebben.’