Elke week 67 leerlingen van school gestuurd
Veel meldingen van signalen over radicalisering komen uit het Gentse onderwijs. Foto: archief/ss

Nooit zijn er zoveel leerlingen van school gestuurd: 2.387, onder wie 49 uit de basisschool. Dat zijn er gemiddeld 67 per schoolweek.

Elke week van het schooljaar krijgen een tot twee kinderen uit de lagere school te horen dat ze definitief buitengezet worden. Omdat een eerste, tijdelijke schorsing niets heeft opgeleverd, omdat alle bemiddelings-pogingen met de ouders spaak zijn gelopen, of omdat het kind een acuut gevaar vormt voor de andere leerlingen.

Extreme pesterijen

Dat staat in het jaarverslag van de CLB’s, de centra voor leerlingenbegeleiding. Die CLB’s hebben 49 dossiers mee begeleid van definitieve uitsluiting van een lagereschoolkind. Dat is dertig procent meer dan in 2012-2013 (38). En in 101 gevallen kreeg het CLB een vraag binnen van een basisschool om een kind tijdelijk te schorsen. Dat is meer dan een verdubbeling tegenover 2012 (43).

‘Het gaat vaak om kinderen die zeer vroeg beginnen te puberen, pakweg in het vijfde leerjaar. Ze vertonen onaangepast gedrag en lagere scholen zijn niet aangepast om daarmee om te gaan’, zegt Stefan Grielens, directeur van de vrije CLB’s. ‘Dat zijn vaak acute situaties. Het gaat bijvoorbeeld over extreme pesterijen of gevallen van geweld. Je zou versteld staan wat kleine kinderen elkaar kunnen aandoen.’

Hoe komt dat? ‘De problemen waarmee sommige kinderen opgroeien, worden almaar complexer. Dat levert meer gedragsproblemen op, ook in de basisschool’, zegt Dries Vandermeersch, voorzitter van de raad van directeurs van de CLB’s van het gemeenschaps-onderwijs. ‘Dan moet er gespecialiseerde jeugdhulp gezocht worden, maar er zijn maandenlange wachtlijsten. Dat leidt tot onhoudbare situaties.’

Scholen volgen ook vaker de officiële procedure, terwijl ze uitsluitingen vroeger vaak binnenskamers regelden, zeggen de CLB’s. Omdat het risico op een rechtszaak nu groter is.

‘De druk op de school is op alle vlakken toegenomen’, zegt Vandermeersch. ‘Ook op leerlingen: zij gaan veel meer dan vroeger gebukt onder enorme verwachtingen. Dan komt het sneller tot situaties waarin geen van beide partijen nog een uitweg ziet.’

Afwijzing

De stijging doet zich niet alleen in de basisschool voor. In het middelbaar werden 2.026 leerlingen definitief buitengezet, een stijging met de helft tegenover 2012 (1.376). ‘De cijfers zijn schokkend’, zegt jeugdpsychologe Klaar Hammenecker. ‘Zeker in de lagere school zou een kind nooit uit de school mogen worden gezet, want het tekent dat kind voor het leven. Het is de boodschap van complete afwijzing: “We willen je hier niet meer”. Een kind dat zich in de lagere school onhandelbaar toont, heeft nood aan hulp en zorg. Niet aan afwijzing.’