‘Dubbele nationaliteit afschaffen helpt niet’
Foto: Anadolu Agency

Politici met verschillende kleur willen af van de dubbele nationaliteit. Maar ook zonder laat Erdogan de diaspora niet los.

Samen met de verontwaardiging over de steun van veel Turkse Belgen aan president Erdogan kwam een oud idee weer op tafel: schaf de dubbele nationaliteit af. Hendrik Bogaert (CD&V) bond de kat de bel aan, Theo Francken (N-VA) zag meteen een alliantie en ook Ann Brusseel (Open VLD) ziet er brood in.

Bogaert en Francken redeneren dat de dubbele nationaliteit de integratie belemmert. De uitslag van het referendum noemen ze het bewijs daarvan, omdat de ja-stemmers kozen voor een autoritair regime. ‘Duidelijk geen westers systeem’, zegt Bogaert.

Maar zijn partijgenote Nahima Lanjri ziet dat anders. ‘Ik heb ook de dubbele nationaliteit’, zegt het Kamerlid. ‘Maar de gehechtheid aan het land van herkomst hangt daar niet van af. Mensen met een dubbele nationaliteit zijn vaak perfect geïntegreerd. Of ik die Marokkaanse nationaliteit nu heb of niet, ik voel mij Belg.’

Wat met terreurverdachten?

‘Uit onderzoek in de VS en Nederland blijkt dat de dubbele nationaliteit geen rem is op de integratie’, bevestigt professor Patrick Wautelet (Universiteit Luik), specialist nationaliteitsrecht. ‘Er is geen verschil tussen buitenlanders met één nationaliteit en de dubbele nationaliteit. Toegang tot de Belgische nationaliteit is wel een belangrijke factor voor de integratie, onder meer op de arbeidsmarkt. Een nationaliteitskeuze zou enkele mensen kunnen afschrikken, en zo net de integratie belemmeren.’

Een as CD&V-N-VA is overigens niet meteen in de maak. CD&V-voorzitter Wouter Beke ziet veel praktische bezwaren. ‘Het lijkt ons logisch dat iemand één nationaliteit heeft, maar evident is het in de praktijk niet. Landen als Marokko, Syrië, Mexico staan niet doe dat de nationaliteit wordt opgegeven’, zegt hij. Volgens Wautelet kan dat in Turkije wel, maar wordt de schrapping niet zo gemakkelijk toegekend.

Beke stelt zich ook vragen bij de Belgen in het buitenland met de dubbele nationaliteit. ‘Wat betekent dit voor hen? En wat met het afnemen van de nationaliteit van terreurverdachten? Als zij Belg worden, kunnen we hun nationaliteit niet meer afnemen, want volgens internationale verdragen mag je niet zonder nationaliteit zitten.’

Uitdoofscenario

Om al die praktische bezwaren te counteren, denkt Bogaert aan Europese onderhandelingen met Erdogan. Maar Francken toonde in Terzake weinig animo voor die optie. ‘Dat is de vis verdrinken.’ De staatssecretaris voor Asiel en Migratie mikt op een uitdoofscenario. ‘We schrijven het in de wet. Als ouders hun kinderen dan niet meer aangeven bij het Turks consulaat, zijn die enkel Belg. Dat gebeurt nu ook al.’ Het voorstel mikt dus op kinderen die nog geboren moeten worden, niet op de huidige generatie Turkse Belgen.

Toch lijkt het niet zo eenvoudig om Erdogan zijn greep op de Turkse diaspora te doen lossen. ‘Als je afstand doet van de Turkse identiteit, behoud je toch veel rechten’, zegt Wautelet. ‘Net omdat Erdogan zijn band met de diaspora wil behouden. Als morgen alle Europese landen de dubbele nationaliteit afschaffen, is het best mogelijk dat mensen van Turkse origine in tegenstelling tot vandaag toch stemrecht krijgen. Daar heb je de nationaliteit niet voor nodig.’