Na meerdere afzeggingen ging PVV-kopstuk Geert Wilders dan toch in debat met Nederlands premier Mark Rutte. Twee dagen voor de Nederlandse verkiezingen gingen beide politici op de Nederlandse openbare omroep in het programma 'EenVandaag' met elkaar in debat over economie, zorg en immigratie en identiteit.

Turkije als eerste thema

De twee politici stonden nog niet eerder tegenover elkaar. De eerste vraag van de moderator ging over de spanningen met Turkije. 'Zou u deze crisis opnieuw zo aanpakken?' 'Ja', antwoordt Rutte volmondig. 'Het is onacceptabel dat de betogers dit weekend dergelijk gedrag stelden', zegt Rutte. 'De Nederlanders op het plein bewezen dat ze Turken waren, en geen Nederlanders', antwoordt Wilders. 

Volgens Rutte zijn de uitspraken van Erdogan onacceptabel, maar hij wil de crisis niet verder laten escaleren. 'Maar als Turkije het conflict doet escaleren, dan zal Nederland ook antwoorden.' Wilders vindt dat Turkije de escalatie al heeft ingezet. 'We moeten antwoorden, we moeten de Turkse ambassadeur het land uitzetten', concludeert hij. 

'Dat is nu het verschil tussen vanop de bank twitteren, en het land besturen', repliceert Rutte. 

De twee politici debatteerden verder over economie, zorg en immigratie en identiteit.

Economie

'Rutte zou het land in chaos gestort hebben, moesten wij niet ingegrepen hebben', zegt Wilders. 'Niet dankzij dit kabinet doet Nederland het beter, maar ondanks.'

Volgens Rutte heeft Nederland veel vertraging opgelopen in de aanpak van de economische crisis, omdat Wilders wegliep van de onderhandelingstafel. Hij zegt dat hij de nodige maatregelen getroffen heeft. 'Wij hebben het land hervormd toen het nodig was', zegt Rutte. De premier wil op economisch vlak nu vooral prioriteit geven aan de middenklasse.

'De belangrijkste afspraak die ik met de kiezer in 2012 maakte, was Nederland uit de economische crisis halen. Dat is nu gebeurd. Nu moeten we ervoor zorgen dat de middenklasse het voelt.'

Wilders is het daar niet mee eens. 'U heeft de kiezer vijf jaar lang voorgelogen. U ging geen geld meer naar Griekenland sturen, maar dat is wel gebeurd.'

Rutte gelooft niet dat de PVV het land goed kan leiden. 'Uw partij loopt weg als het moeilijk is, u stelt het partijbelang boven het nationaal belang. Het klopt dat we niet alles hebben kunnen doen wat we beloofd hebben, maar dat is leiderschap. In moeilijke momenten moet je knopen doorhakken.'

Nexit

De Nexit (een uitstap van Nederland uit de EU, red.) zou volgens Rutte het land in chaos storten. 'Een Nexit is het slechtste nieuws dat we kunnen hebben.' 

'De Nexit is net het beste wat ons kan overkomen, terug baas in eigen land zijn. Onze economie zou groeien, er zouden meer banen zijn. Uw bangmakerij over Engeland werkt niet', repliceert Wilders. 

Zorg

De hamvraag over de zorgsector in Nederland was de volgende: zijn langdurig zieken en ouderen de dupe van de bezuinigingen?

Rutte is duidelijk: 'nee'. Hij bespaarde vooral op de huishoudelijke hulp. 'Dat is niet prettig, maar het moest.' Rutte wil twee miljard euro investeren in de verpleegzorg. Zo wil hij ruimte creëren voor groei. Daarnaast is meer personeel ook een prioriteit. 'We hebben tienduizenden mensen nodig om de vacatures te vullen. Meneer Wilders spreekt altijd heel negatief over de zorg. Mensen in de verpleegkunde vragen zich vast af waarom ze nog in die sector werken', zegt Rutte. 

Wilders stelt voor om de vraag aan de mensen zelf voor te leggen. 'Het is onze beschaving onwaardig, wat nu in de zorg gebeurt. De werkdruk is enorm, de huishoudelijke hulp is gehalveerd, het is een schande.' Wilders heeft ook kritiek op de investering van twee miljard euro van Rutte. 'U haalt eerst twee miljard euro weg in de zorg, om het daarna aan de ouderen te geven. Het is alsof een dief je huis leegrooft, en daarna de bank terug komt zetten.'

Immigratie en identiteit

Bij dit thema werd de kandidaten de volgende vraag voorgeschoteld: 'Bedreigt de immigratie de Nederlandse identiteit?'

De antwoord op deze vraag is voor Wilders heel duidelijk: 'Ja, maar partijen als de VVD zijn dat nog meer. Ik heb die partijen gewaarschuwd, en ze hebben niet geluisterd. Ik heb gewaarschuwd voor de islam. De problemen zijn er gekomen door politici als Mark Rutte.'

Rutte stelt een andere aanpak voor. 'Wat we moeten doen, is de vluchtelingenstroom beperken. Dat is wat je moet doen als je bestuurt, de problemen oplossen.' Volgens Rutte is het enige antwoord op de vluchtelingenproblematiek de toestroom aanpakken. Wilders wil de Nederlandse grenzen volledig sluiten. 'We moeten geen afspraken maken met politici zoals Erdogan (president van Turkije, red). We moeten de Nederlandse grenzen, hier bij ons, sluiten.'

Wilders wil niet samenwerken met Turkije. 'U ziet nu dat een deal met Turkije maken levensgevaarlijk is. En u wil met andere landen ook deals maken. Er zijn maar een paar helden in Europa, zoals premier Orban, die de grenzen sluit in Hongarije.'

'De enige manier om de vluchtelingenproblematiek aan te pakken is om ervoor te zorgen dat die mensen niet op die bootjes stappen. Onze grenzen sluiten is een nepoplossing, je moet de problemen ver van onze grenzen aanpakken', zegt Rutte. Hij benadrukt dat hij niet naar de religie van iemand kijkt, maar naar het gedrag dat een persoon stelt. 'We beoordelen mensen niet op waar ze vandaan komen, maar wat ze doen in Nederland. Wie de islam gebruikt om grensoverschrijdend gedrag te stellen, heeft wel een probleem.'

'Zo gaat ons land kapot. Ik wil dat Nederland weer Nederland wordt, en daar hoort geen islam bij.'

Samenwerking

De moderator vraagt Rutte of hij ooit wil samenwerken met de partij van Geert Wilders. Rutte kan Wilders niet vergeven dat hij bij de vorige coalitievorming van de onderhandelingstafel wegliep. 'Ik neem u dat zeer kwalijk. Dat heeft de aanpak van de economische crisis met zes maand vertraagd, ik zal dan ook nooit met u samenwerken.'

Wilders is niet onder de indruk. 'En toch gelooft niemand u. Het zou een belediging zijn voor de Nederlandse kiezer. Wil je dat Nederland weer van ons wordt, jaag die man dan weg en zet mij op dat torentje', besluit hij.