Op drie dagen voor cruciale verkiezingen kon Mark Rutte niet anders dan hard optreden tegen Turkije. Anders pleegde hij politieke zelfmoord.

Het diplomatieke moddergevecht tussen Nederland en Turkije ging gisteren gewoon door. De Turkse president Recep Tayyip Erdogan noemde Nederland een ‘bananenrepubliek’ en riep internationale organisaties op sancties op te leggen. De Nederlandse premier Rutte eiste dan weer excuses van Erdogan voor zijn nazi-vergelijking. En hij sloot tegenmaatregelen niet uit als de Turken blijven dreigen.

Dat Nederland en Turkije hard zouden botsen, stond in de sterren geschreven. Beide landen staan voor cruciale politieke weken en dan is terughoudendheid geen prioriteit. Erdogan profiteert van dit conflict – zelfs de oppositie schaart zich achter hem – en ook Rutte komt er niet slecht uit.

Hij kon ook niet anders dan hard te reageren op de provocaties van de Turkse regering. Had hij de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Cavusoglu zaterdag toegestaan de Turkse Nederlanders toe te spreken, dan had hij politieke zelfmoord gepleegd. Al zijn politieke tegenstanders zouden er hem in de laatste campagnedagen keihard op afgerekend hebben.

Natuurlijk wijst iedereen dan in de eerste plaats naar Geert Wilders. ‘Rutte kan niet eens één Turk tegenhouden, wat een slappeling’, twitterde hij toen vrijdagavond bekend werd dat Cavusoglu toch naar Rotterdam zou komen. De Nederlandse regering had de Turken nochtans uitdrukkelijk gevraagd met hun meetings op zijn minst te wachten tot na de verkiezingen. Door Cavusoglu te verbieden in Rotterdam te landen, kon Rutte zich profileren als de leider die niet over zich laat lopen.

Maar niet alleen Wilders zou Rutte ondergeschoffeld hebben. Ook Sybrand Buma, de leider van de christendemocraten, is bezig aan een stevige campagne – met onder meer een hard discours over de islam – die hem geen windeieren lijkt te leggen. Hij deed er gisteren nog een schepje bovenop en zei dat Nederland het associatieverdrag met Turkije moet opzeggen waardoor de dubbele nationaliteit van Turken in Nederland beëindigd wordt. ‘De integratie is totaal mislukt. En dat heeft te maken met die dubbele nationaliteit. We hebben Turkije te lang laten zeggen: dit zijn onze staatsburgers.’

Trouwens, alle grote partijen schaarden zich achter de aanpak van Rutte. Zelfs Jesse Klaver van GroenLinks, de grote uitdager op links, had weinig op te merken. Alleen riep hij intussen op tot een de-escalatie. Opvallend was ook de harde taal van de burgemeester van Rotterdam. Ahmed Aboutaleb, een sociaaldemocraat en een van de populairste politici van Nederland, zei dat de Turkse consul-generaal hem ‘schandalig misleid’ had over de komst van de minister van Familiezaken. Die was met de auto vanuit Duitsland op weg naar Rotterdam, maar de consul bleef beweren dat hij niemand verwachtte. Het was het begin van de rellen met Erdogan-aanhangers.

Wie spint woensdag dan het meeste garen bij dit diplomatiek conflict? Zeker is dat Wilders er niet slechter van wordt. Hij is nog altijd de belangrijkste concurrent van Rutte in de strijd om de grootste partij te worden. De leider van de PVV begint vandaag pas echt aan zijn campagne. Hij doet voor het eerst mee aan een groot debat. De rellen van Rotterdam gaven hem alvast een mooi welkomstcadeau.

Maar toch komt ook Rutte hier niet slecht uit. ‘Ook Nederland is een trots land’, zei hij gisteren op tv. En daar zijn op dit moment weinig Nederlanders het niet mee eens.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig