Europees Parlement botst met EU-lidstaten over soepeler humanitair visum
Foto: Photo News

Het Europees Parlement wil dat asielzoekers wél een humanitair visum kunnen aanvragen in consulaten. Delidstaten blokken die piste af.

De Europese Commissie lanceerde in 2014 een herziening van de visumcode in de Europese Unie, maar ze deed geen enkel voorstel om het systeem van de humanitaire visa te veranderen. Nu reiken zestien lidstaten, waaronder België, die visa uit voor een beperkte tijd en in bijzondere gevallen – bijvoorbeeld als iemand dringende medische hulp in de EU nodig heeft. In 2015 werden bijna 110.000 van zulke humanitaire visa uitgereikt.

Het Europees Parlementvond dat dit niet ver genoeg ging. Daarom keurde het vorig jaar een rapport goed waarin gepleit wordt voor de optie die de Belgische staatssecretaris voor Asiel en Migratie, Theo Francken (N-VA) zo hevig bestrijdt: ‘Personen die internationale bescherming zoeken, moeten onmiddellijk een Europees humanitair visum kunnen aanvragen bij elk consulaat of elke ambassade van de lidstaten’. Alleen dat kan beletten dat migranten het risico nemen om de Middellandse Zee over te steken en daarbij massaal verdrinken, luidde de redenering.

Hervestiging

Maar in de Europese Unie kan alleen een beslissing genomen worden als ook de lidstaten akkoord gaan. En die vinden de houding van het Europees Parlement naïef. Het dossier zit muurvast. De Europese ministers verzetten zich en bloc tegen zo’n uitbreiding van de humanitaire visa, omdat die volgens hen zou leiden tot een ­explosie van het aantal asielaanvragen. Ze houden het been stijf en gebruiken daarbij een handigheidje: de Commissie verklaarde het bewuste onderdeel in de ­visumcode niet open voor herziening, waardoor het ook niet gewijzigd kan worden.

De uitspraak gisteren van het Europees Hof van Justitie in de zaak van Theo Francken tegen een Syrisch gezin had potentieel verregaande gevolgen kunnen hebben voor alle EU-landen. De Europese Commissie liet weten dat ze de uitspraak eerst wil analyseren voor commentaar te geven, maar is duidelijk niet ongelukkig met de beslissing dat EU-lidstaten niet verplicht zijn om asielzoekers een humanitair visum te geven.

Om te beletten dat migranten hun leven riskeren, blijft de Commissie pleiten voor een systeem van hervestiging. Daarbij worden vluchtelingen bijvoorbeeld in Turkije gescreend en vervolgens direct overgebracht naar een EU-lidstaat. Ze deed vorig jaar een voorstel voor een Europees kader om dat mogelijk te maken, maar ook die onderhandelingen met de lidstaten slepen aan.