Wat gebeurt er nu met de visumprocedure?
De familie wil weg uit Aleppo Foto: REUTERS

Het Europees Hof oordeelt dat België niet verplicht is om de visumaanvraag goed te keuren van mensen in nood die de aanvraag bij een ambassade in het buitenland hebben ingediend. Maar wat betekent deze uitspraak voor de procedure?

De impact had groot kunnen zijn: had het Hof zijn advocaat-generaal gevolgd, dan had de Syrische familie die de aanvraag had ingediend in een Europese lidstaat naar keuze een visumaanvraag kunnen indienen om internationale bescherming te krijgen. Hetzelfde zou gelden voor alle niet-Europeanen die dat wensen, had onze staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) gewaarschuwd. Maar dat toelaten zou afbreuk doen aan de algemene opzet van het Europese asielbeleid, zeggen de rechters. Bij een buitenlandse ambassade een visumaanvraag indienen met het oog op het later verwerven van asiel kan dus niet.

Hoogleraar migratie van de UA Dirk Vanheule wees er vandaag in deze krant al op dat de visumcode eigenlijk niet geschreven is voor asielzoekers die hier willen blijven, ‘maar voor bijvoorbeeld mensen die om medische redenen en voor korte tijd in een Europees land willen blijven’. Het Hof houdt dus vast aan die interpretatie.

De rechters zeggen dat als het duidelijk is dat de aanvrager de bedoeling heeft om over 180 dagen in totaal meer dan 90 dagen in een bepaald land te blijven, er op basis van de Europese regels geen verplichting is om dat visum toe te kennen.

Een land mag dat weliswaar doen, maar dat moet het nationale recht van het land in kwestie bepalen. Ons land zou dus in theorie wel een visum kunnen toekennen, maar Francken heeft duidelijk gemaakt dit niet van plan te zijn.

Het arrest van het Hof heeft weliswaar betrekking op een prejudiciële vraag, maar dat is niet zonder gevolgen. De Belgische rechter is verplicht om de zaak af te handelen volgens het oordeel van het Europees Hof.

Ook andere gelijkaardige zaken moeten op dezelfde manier behandeld worden. Dat zal normaal ook gelden voor de andere familie uit Aleppo, die een onderkomen zocht bij vrienden in Namen. Dat geldt niet alleen voor Belgische rechters: ook andere landen moeten de uitspraak van het arrest volgen.

Voor de vluchtelingen zelf betekent de uitspraak dat ze bij een ambassade buiten Europa geen kans maken op een visum. Vluchtelingenorganisaties wijzen erop dat ze dus in de praktijk gedwongen zijn om de levensgevaarlijke oversteek naar Europa te blijven maken, in de hoop hier dan asiel te krijgen.