Sporen van radioactief jodium gemeten boven Europa
Foto: Getty Images/iStockphoto

Op verschillende plaatsen boven Europa werden begin dit jaar sporen van het radioactieve jodium-131 gemeten. Het blijft voorlopig onduidelijk waar de radioactieve deeltjes vandaan komen.

Een verhoogde aanwezigheid van het radioactieve jodium-131 werd eerst gemeten in het uiterste noorden van Noorwegen, aan de grens met Rusland, in de tweede week van januari. In de daaropvolgende dagen werd ook in andere Europese landen, zoals Polen, Tsjechië, Duitsland, Frankrijk en Spanje jodium-131 gedetecteerd.

Onder meer het Franse Institut de Radioprotection et de Sûreté Nucléaire (IRSN) benadrukt dat het om zulke lage percentages gaat dat er absoluut geen gezondheidsgevaar is. Als het kankerverwekkende jodium-131 in hoge hoeveelheden aanwezig is in de lucht besmet het voedsel, en kan het zo schildklierkanker veroorzaken.

Ook bij ons wordt voortdurend gemeten naar radioactiviteit in de lucht, maar de aanwezigheid van jodium-131 werd hier niet opgemerkt, klinkt het bij het Fanc. ‘Vermoedelijk waren de percentages zodanig laag dat ze niet eens de drempel van ons detectiesysteem hebben gehaald’, aldus de nucleaire toezichthouder.

Geen nucleaire tests

De periode van radioactiviteit bij jodium-131 is met acht dagen vrij kort waardoor de radioactieve deeltjes kort voor het signalement in de atmosfeer zijn terechtgekomen, maar de wetenschappers tasten voorlopig in het duister over de oorzaak.

Volgens het Norwegian Radiation Protection Autority (NRPA) is het mogelijk dat de deeltjes in de lucht terechtgekomen zijn na een incident met een kernreactor, maar voorlopig heeft nog geen enkel land hier gewag van gemaakt. Britse kranten springen dan weer op complottheorieën dat de metingen erop wijzen dat Rusland nucleaire tests aan het uitvoeren is in het noordpoolgebied.

Het CTBTO (Comprehensive Nuclear Test Ban Treaty Organisation), een internationale instelling die toeziet op de naleving van het verdrag tegen kernproeven, sluit dan weer uit dat er recent een nucleaire test heeft plaatsgevonden. ‘Als er een nucleaire test zou geweest zijn waarbij jodium-131 vrijkwam zouden er nog veel meer andere radioactieve isotopen vrijgekomen moeten zijn.’

Sporen van radioactief jodium gemeten boven Europa
De instellingen die radioactiviteit in de lucht monitoren delen hun data waar de aanwezigheid van jodium-131 werd vastgesteld Foto: IRSN

Wist je dat je ook zonder abonnement elke maand 3 betalende  plus-artikels kunt lezen?

Meld je aan en lees gratis ›

Vul je e-mailadres en wachtwoord in