Nederlandse gevechtsvliegtuigen boven België en Frankrijk
F-16’s in het luchtruim van België, Nederland, Luxemburg en nu ook Frankrijk. Foto: BELGA

Gevechtsvliegtuigen van België, Nederland, Frankrijk en Luxemburg mogen binnenkort in mekaars luchtruim in actie komen. De vier landen hebben zopas een verdrag ondertekend over die uitgediepte militaire samenwerking.

Het onderscheppen van militaire vliegtuigen boven mekaars grondgebied is al langer geregeld, via de Quick Reaction Force van de Navo. Waar het nu om draait zijn de zogenaamde ‘renegade’-toestellen, bijvoorbeeld een door terroristen gekaapt passagiersvliegtuig dat dreigt neer te storten op een stad. België en Nederland hadden daarvoor al verregaande afspraken. Maar omdat zo’n gekaapt vliegtuig niet noodzakelijk rechtsomkeert maakt aan de grens België-Frankrijk, wilden de ministers van Defensie een stap verder gaan. In een rotatiesysteem voor de luchtbewaking wordt het nu dus ook voor een Nederlands vliegtuig mogelijk om een renegade-vliegtuig tot boven Frankrijk te volgen. In omgekeerde richting geldt de flexibiliteit nog niet. Franse vliegtuigen kunnen dus nog niet boven Nederland in actie komen.

Dodelijk geweld

De nieuwe afspraken gaan ook minder ver dan de samenwerking die België en Nederland al hebben, zegt Laurence Mortier, de woordvoerster van minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA). ‘Belgische en Nederlandse gevechtsvliegtuigen mogen dodelijk geweld gebruiken boven mekaars grondgebied en bijvoorbeeld een toestel uit de lucht halen. Een Belgische F-16-piloot krijgt in dat geval rechtstreeks bevelen van de Nederlandse minister van Defensie. Zo ver gaan de afspraken met Frankrijk niet. Daar kunnen we de toestellen wel volgen en de Fransen de tijd geven om zelf een scramble te doen en hun eigen toestellen in de lucht te krijgen. Langer dan 15 minuten duurt dat niet.’

Tanken in de lucht

Er werden vandaag nog meer handtekeningen gezet. Onder meer een intentieverklaring over ‘Acquisition, Operation and Support of a Multi Role Tanker and Transport Capability’, kortweg MRTTC. Het gaat om vliegtuigen met een kit die bijtanken in de lucht toestaat. Ons land koopt zich in dat programma in, ter waarde van één tanktoestel: 300 miljoen euro.

Met Denemarken en Nederland werd voorts op papier afgesproken dat de Special Forces van de drie landen nauwer gaan samenwerken. Daarvoor komt er een Composite Special Operations Component Command, een gezamenlijk controle- en commando-orgaan. De drie landen dragen elk een derde bij.