Kan Magnette Ceta nu nog tegenhouden?
Foto: Rhonald Blommestijn

Het Europees Parlement heeft woensdag het handelsverdrag tussen de EU en Canada, het beruchte Ceta, goedgekeurd. Kort daarna stuurde Paul Magnette een duidelijke tweet: ‘Wallonië zal Ceta niet goedkeuren als alle voorwaarden die we hebben gesteld niet worden ingewilligd’. Maar kan de Waalse minister-president nu nog stokken in de wielen steken?

‘Dat het Europees Parlement Ceta heeft goedgekeurd, is al een groot deel van het verhaal’, legt docent Europese politiek Ferdi De Ville (UGent) uit. ‘Het betekent dat een groot deel van het vrijhandelsakkoord al kan worden geïmplementeerd vanaf april.’

Maar Magnette kan wel nog een rol spelen, zegt De Ville. ‘Want de volledige implementatie is pas mogelijk nadat alle lidstaten en ook een aantal deelregeringen het akkoord hebben goedgekeurd.’

‘En de Franse Gemeenschap en het Waals Gewest hebben gezegd dat ze het verdrag in de huidige vorm niet zullen ratificeren. Dat staat zo in de intra-Belgische nota die eind oktober werd opgesteld om de Ceta-discussie te ontmijnen. Magnettes tweet is eigenlijk gewoon een herhaling van zijn standpunt.’

Maar kan hij het akkoord nog echt tegenhouden?

‘Daar bestaat discussie over. Wallonië kan beslissen om Ceta niet te ratificeren, maar het is onduidelijk wat er dan moet gebeuren. Want dat is nog nooit voorgevallen.’

‘Het lijkt me ook heel onwaarschijnlijk dat het volledige verdrag dan komt te vervallen. Vanaf april wordt 90 tot 95 procent al uitgevoerd. Dat zou dan hoogstwaarschijnlijk zo blijven. Alleen die elementen met een gemengde bevoegdheid, dat wil zeggen: waar de lidstaten zeggenschap over hebben, zullen dan niet worden uitgevoerd.’

‘Al is ook dat niet helemaal duidelijk.’

Kan Magnette Ceta nu nog tegenhouden?
Ferdi De Ville (UGent). fb Foto: Frederik Buyckx

Wat was ook weer het grootste bezwaar van Magnette?

‘Er waren verschillende bezwaren, maar hij grootste twistpunt was de voorziene arbitrage, het Investment Court System (ICS). Dat moet worden verbeterd. Magnette wil bijvoorbeeld duidelijke bepalingen wie daarin mag zetelen als rechter, plus een gedragdscode voor die rechters om belangenvermenging tegen te gaan.’

‘Maar eigenlijk is het niet volledig duidelijk wat Magnette wensen zijn. In dat intra-Belgische akkoord staat enkel dat Wallonië het verdrag in de huidige vorm niet zal ratificeren. Waarschijnlijk zal hij willen wegen op een aantal uitvoeringsmodaliteiten.’

Zullen die wijzigingen er ook komen?

‘Ik denk dat wel. Het ICS moet sowieso nog worden opgericht. Daarover zullen er onderhandelingen lopen op het niveau van de EU en Canada. Magnette zal door zijn houding misschien wel invloed kunnen uitoefenen, voor of achter de schermen. Al was het maar om zeker te zijn dat hij het verdrag uiteindelijk goedkeurt.’

Zijn er eigenlijk nog andere dwarsliggers binnen Europa?

‘Of er andere parlementen tegen Ceta zijn, is moeilijk te zeggen. Er is elders nog maar weinig debat over geweest. Maar als je naar de bevolking kijkt, hangt er bijvoorbeeld in Oostenrijk, Duitsland en bij uitbreiding Luxemburg een negatieve sfeer rond handelsverdragen. Vooral over TTIP.’

‘In landen met een linkse meerderheid, zoals Portugal en Griekenland, kan er misschien debat ontstaan. Maar ook daar acht ik de kans klein dat Ceta niet wordt goedgekeurd. De grootste weerstand zal, denk ik, komen van ngo’s en vakbonden.’