Tweede leven voor gekapte Antwerpse bomen
Foto: Jan Van der Perre

In het kader van de werken aan de Noorderlijn in Antwerpen worden heel wat bomen gekapt. Ontwerper Sam Ponette wil de bomen een nieuwe bestemming geven.

Atelier Sam Ponette maakt kinderspeelgoed, meubels en andere objecten, en de ontwerper gebruikt steeds afvalhout dat hij vindt in de Antwerpse haven. Nu wil hij ook de platanen aan de Italiëlei een tweede leven geven, die tegen de grond gaan voor de werken aan de Noorderlijn.

‘Van het hout van de bomen worden pellets gemaakt om op te branden, maar bij het verbranden van een boom komt al de CO2 vrij die de boom ooit opgenomen heeft. Dat is niet de meest ecologische oplossing.’ Daarom nam Ponette contact op met de onderaannemer van het project en vroeg hij of hij de bomen kon overkopen.

‘De platanen op de Italiëlei hebben een verhaal. Het zijn erfstukken. Mensen uit de stad zijn gehecht aan de bomen. Op de Frankrijklei werden zelfs afscheidsbriefjes gevonden op de bomen die werden gekapt.’

Bomen stockeren

Ponette wil liefst alle bomen recupereren, maar heeft partners nodig om de bomen na de kap te stockeren, te drogen en te verwerken. ‘Op een terrein in Geraardsbergen kan ik al vijftig bomen leggen; die zijn dus al gered. Maar in totaal worden zo’n zeshonderd bomen gekapt. Ik onderhandel met een bedrijf dat alle bomen zou kunnen stockeren.’

De bomen worden voor verwerking verdeeld in stapels. Ponette wil er voorwerpen van maken voor de Antwerpenaar. ‘Ik denk aan onderleggers of snijplanken aan democratische prijzen. Die zou ik graag verkopen op markten of bij een pop-up locatie in de stad. Wie zo’n product koopt, wil ik ook een certificaat meegeven waarop staat van welke boom het product exact afkomstig is en ter hoogte van welk huisnummer die boom stond. De producten die ik maak, wil ik ook zo kwalitatief en tijdloos mogelijk houden.’

Het hout van de jonge platanen is volgens Ponette ook geschikt voor parketvloeren. ‘Uit een boom kan ook een grote tafel gemaakt worden, bijvoorbeeld voor bedrijven. Ik wil hen de kans geven om een boom te kopen voor een tafel. De rest van het hout kan het bedrijf dan schenken aan een school om er een speeltuig van de maken.’

Gitaarbouwer Stijn Kenens heeft ook interesse. ‘In samenwerking met het Centrum voor muziekinstrumentenbouw in Puurs werk ik momenteel aan een project rond het bouwen van instrumenten uit niet-tropisch hout. Gitaren gemaakt van inheems hebben een lichtere kleur, maar zijn even kwalitatief als ze op de correcte manier worden verwerkt. Dat wil ik bewijzen.’