Good night, Malaysian Three Seven Zero
Het raadsel van de mysterieuze verdwijning van vlucht MH370 is nog altijd niet opgelost. Foto: epa

In maart 2014 verdween vlucht MH370 spoorloos van de radar. Sindsdien is met man en macht gezocht naar het vliegtuig. Tevergeefs. Nu, drie jaar later, wordt de zoektocht stopgezet. Het mysterie blijft.

Vlucht MH370 van Malaysia Airlines vertrok op zaterdag 8 maart 2014 in Kuala Lumpur. Aan boord waren 12 bemanningsleden en 227 passagiers. De bestemming lag 4.300 verderop in China: Bejing. Maar daar kwam de Boeing 777 nooit aan.

Goed 20 minuten nadat het vliegtuig opgestegen was, was er voor de laatste keer contact tussen de piloten en de luchtverkeersleiding in Kuala Lumpur. ‘Good night, Malaysian Three Seven Zero’, was de laatste boodschap uit de cockpit die op de begane grond opgevangen werd. Nog een paar minuten later verdween het toestel definitief van de radarschermen in Kuala Lumpur in Maleisië en Ho Chi Minh stad in Vietnam.

Verkeerde richting uitgevlogen

Volgens satellietgegevens zou het toestel daarna nog meer dan zes uur verder gevlogen zijn, ergens in een corridor tussen Kazachstan in het noorden en de Indische Oceaan in het zuiden – de andere richting dus – voor het (vermoedelijk) neerstortte.

Aanvankelijk was men nog optimistisch dat men het vliegtuig relatief snel zou terugvinden. Maar het vliegtuig lokaliseren bleek, ondanks een massale zoekactie, moeilijker dan gedacht.

Op 24 maart 2014 meldde de Maleisische eerste minister dat satellietgegevens uitwezen dat de laatst bekende positie boven de Indische oceaan was, ver weg van een mogelijke landingsplaats. Er werd uitgegaan van een crash. De weinig hoop op overlevenden was daarmee voorgoed de kop ingedrukt.

Maar dat betekende niet dat de zoektocht naar het wrak opgegeven werd. Uiteindelijk zouden Chinezen en Australiërs zich gaan concentreren op een gebied van 120.000 vierkante kilometer op 2.000 km van de Australische westkust. Daar gingen ze aan het zoeken met de meest gesofisticeerde apparatuur.

Heel even flakkerde de hoop op, toen ultrasonische signalen opgevangen werden die mogelijk van de zwarte dozen waren. Satellieten namen op het wateroppervlak bovendien iets waar, waarvan gedacht werd dat het wrakstukken en een oliespoor waren. Maar onderzoek op basis van die gegevens leverden niets op.

Pas een jaar later kwam er dan toch een kleine doorbraak, toen een stuk metaal van 2,7 meter lang aanspoelde aan op het Franse eiland Réunion, op meer dan 3.700 km van het gebied waar dan intens gezocht werd. Het ging om een vleugelklep die zonder twijfel van de MH370 afkomstig was, bleek na grondig onderzoek. Nadien spoelden er nog stukken van het vliegtuig aan in Tanzania en Mauritius. Dat betekende dat de brokstukken maandenlang rondgedobberd hadden op de golven of dat het vliegtuig een stuk verder die richting uitgevlogen was dan aanvankelijk gedacht werd.

Good night, Malaysian Three Seven Zero
Op Réunion spoelde een stuk van de vleugel aan. Foto: reuters

Ondanks een zoektocht die ondertussen meer dan 125 miljoen euro kostte is er nog altijd geen uitsluitsel over. Zolang de zwarte dozen niet gevonden zijn, is het uiterst moeilijk een definitieve conclusie te trekken.

Zuurstofgebrek

Aan theorieën is er nochtans geen gebrek. Een technisch defect, zoals een stroomstoring die een crash veroorzaakte, is een voor de hand liggende verklaring. Een andere mogelijkheid, en volgens sommigen de meest waarschijnlijke, is dat de bemanning buiten bewustzijn geraakt is, bijvoorbeeld door zuurstofgebrek omdat een aantal systemen het begaven. Dat zou ook verklaren dat het toestel nog enkele uren op automatische piloot kon verder vliegen en pas neerstortte lang nadat de bemanning voor het laatst contact had met de verkeerstorens op de grond.

Maar zoals steeds in dergelijke gevallen, doen ook de nodig complottheorieën de ronde. Over een terreurdaad, bijvoorbeeld. Die veronderstellingen werden onder meer gevoed door berichten dat vier passagiers wel ingecheckt waren, maar niet kwamen opdagen voor de eigenlijke vlucht. Of nog erger: dat twee Iraanse passagiers aan boord geraakt waren met gestolen paspoorten. Bovendien hadden die twee mannen een enkele reis geboekt en cash betaald, altijd een verdacht teken. Maar volgens Interpol ging het om asielzoekers, niet om terroristen.

De piloot?

Good night, Malaysian Three Seven Zero
Zaharie Ahmed Shah. Foto: epn

Ook de rol van de Maleisische piloot Zaharie Ahmed Shah, 53, werd uiteraard onderzocht. Zo werd, volgens een gelekt Amerikaans rapport, op een vluchtsimulator bij hem thuis een route ingegeven die zeer dicht aanleunde bij de vlucht over de Indische Oceaan die MH370 uiteindelijk zou maken.

Voeg dat samen met het feit dat ook instrumenten voor noodcommunicatie in het vliegtuig naar alle waarschijnlijkheid uitgeschakeld waren en kapitein Shah lijkt meteen verdacht. Niet dat er van enig echt bewijs sprake is, voor alle duidelijkheid.

Het waren de Amerikanen! Of nee, de Russen!

En wie dat soort veronderstellingen nog allemaal te gewoontjes vindt, kan zich troosten met wat andere complottheorieën. Dat MH370 een ‘vliegende bom’ was die een Amerikaanse basis moest treffen op Diego Garcia, een Amerikaans atol. De Amerikanen zouden het tuig daarom maar neergeschoten hebben.

Of wat te denken van deze: MH370 is gekidnapt door de Russen en naar een basis Kazachstan gevlogen. Een vergelding voor Amerikaanse sancties tegen Rusland naar aanleiding van de situatie in Oekraïne. Want de MH370 verdween toch niet voor niets de dag nadat de Russiche minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov gezegd had dat Amerikaanse sancties de VS als een boemerang zouden treffen? Die theorie zou bovendien gestaafd worden door het feit dat Rusland en Oekraïne niet echt meewerkten om gegevens van landgenoten die aan boord waren te verstrekken aan het onderzoeksteam en dat Kazachstan nooit gevolg gegeven heeft aan de vraag om een zoekactie in het land te houden.

Wat er ook van aan is, bijna drie jaar na het verdwijnen van MH370 weten we nog altijd niet veel met zekerheid. En het ziet er niet naar uit dat het mysterie snel zal opgelost worden, want Maleisië, China en Australië, die het voortouw namen in het onderzoek, hebben officieel een einde gemaakt aan de zoektocht.

¦Uit de mededeling van de ministers van Australië, China en Maleisië: ‘Ondanks alle inspanningen, waarbij gebruikgemaakt werd van de beste wetenschappelijke methodes, vooruitstrevende technologieën en advies van uiterst gekwalificeerde professionals die aan de top staan in hun vakgebied, is men er jammer genoeg niet in geslaagd het vliegtuig te lokaliseren. Daarom is de onderwaterzoektocht naar MH370 stopgezet.’

(Bronnen: Reuters, Bloomberg, The Guardian, BBC News)

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig