Ontwerpgrondwet geeft Erdogan meer macht
Foto: AP

In Turkije is zaterdag, goed vijf maanden na de mislukte staatsgreep, een ontwerpgrondwet ingediend bij het voorzitterschap van het parlement. Daarin zou president Erdogan ook de bevoegdheden van de premier confisqueren.

In de plaats van het huidige parlementair systeem komt een presidentieel systeem, waardoor de bevoegdheden van president Recep Tayyip Erdogan verruimd worden, meldt het regeringsgezinde persbureau Anadolu zaterdag. Erdogan neemt in dat voorstel de essentiële bevoegdheden van de premier over. In de plaats van een premier, krijgt Turkije één of twee vicepresidenten. Het zaterdag ingediende ontwerp is het resultaat van wekenlange onderhandelingen tussen Erdogans AKP en de nationalistische MHP.

Critici vrezen dat met deze grondwet de democratie uitgehold wordt. Zo maakt het ontwerp mogelijk dat de president, nu eigenlijk nog een ceremoniële functie, bij decreet kan regeren en ministers kan aanduiden. De rol van het parlement zou zich beperken tot wetgevend werk - zelfs de begroting zou ze niet meer moeten goedkeuren. Een “gekwalificeerde meerderheid” zou nodig zijn om de president te overrulen. Zaterdagavond houden AKP en MHP een persconferentie over de precieze inhoud van het ontwerp.

‘Als God het wil, zal dat het begin zijn van een nieuw tijdperk’, zei Erdogan zaterdag tijdens een toespraak in Istanboel, nog voor het ontwerp werd ingediend. ‘Mijn wens is dat deze tekst met succes door het parlement raakt.’

Volgens eerste minister Binali Yildirim, die zijn job dus zou verliezen, maken de wijzigingen daarnaast ook mogelijk dat de president lid kan zijn van een politieke partij. Dat zou Erdogan kunnen toelaten om formeel weer aan het hoofd te komen van de AKP, een post die nu nog door Yildirim bekleed wordt.

AKP heeft de steun van MHP-parlementsleden nodig om de grondwet, waarschijnlijk begin volgend jaar, gestemd te krijgen. Na de stemming zal het parlement een referendum organiseren over de nieuwe grondwet, waarschijnlijk in maart.

In Turkije geldt, sinds de mislukte staatsgreep, de noodtoestand. De nieuwe grondwet is volgens de AKP nodig om de stabiliteit in het land te garanderen. Erdogan verwees de afgelopen maandag naar Frankrijk en de Verenigde Staten als voorbeeld.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig