Belgen kunnen straks vrijer beslissen over erfenis
Foto: EPA

De verplichting om een vast deel van je erfenis aan je wettelijke erfgenamen na te laten, wordt versoepeld. Het voorbehouden gedeelte blijft een vast percentage, maar je zal er makkelijker van kunnen afwijken en dat is bijvoorbeeld interessant voor nieuw-samengestelde gezinnen.

De aanpassing is één van de maatregelen die Justitieminister Koen Geens (CD&V) deze namiddag aankondigt in zijn grote hervorming van de ‘basiswetgeving’.

Vandaag krijgen de wettelijke erfgenamen, in de regel de kinderen van de ‘erflater’, een voorbehouden deel van de nalatenschap. 'De complexiteit van de maatschappelijke realiteit vraagt om een flexibeler erfrecht, dat inspeelt op de veelheid aan familievormen’, luidt het in zijn hervormingstekst van Minister van Justitie Geens. In die erfovereenkomst moeten alle betrokken partijen hun handtekening zetten onder een schriftelijk contract, wil de erflater een andere verdeling - zoals één kind wat meer geven. Centraal staat de grotere beschikkingsvrijheid.

‘Van strenge regels afwijken’

Een modern erfrecht moet volgens Geens een ‘passend kader bieden’ voor zowel een echtpaar met twee kinderen dat overlijdt zonder testament, als twee feitelijk samenwonende partners in een nieuw samengesteld gezin die de eigen kinderen en de stiefkinderen een gelijk erfdeel willen nalaten, als een industrieel die de familieonderneming na zijn overlijden aan een welbepaald kind wil overdragen, en ouders die hun vermogen volledig willen aanwenden tot verzorging van een zorgkind na hun overlijden, met goedkeuring van hun andere kinderen.

Vooral dat laatste scenario is een zorg waaraan Geens tegemoet wil komen. ‘We willen in de eerste plaats dat bijvoorbeeld ouders van kinderen die speciale zorgen nodig hebben, of ouders die al jaren door een bepaald kind worden verzorgd, van de strenge regels kunnen afwijken’, aldus de minister, ‘uiteraard met instemming van de andere kinderen die weten wat en hoe alles gaat gebeuren.’

21ste eeuw

Koen Geens wil het erfrecht nog deze regeerperiode ‘verder moderniseren’, in lijn met internationale tendensen. Zo bieden buitenlandse voorbeelden steun om een reserve in natura, een voorbehouden deel voor ouders of een eventueel verbod op erfovereenkomsten te onderzoeken. Het erfrecht is niet de enige tak van het recht die de minister aanpakt: ook het strafrecht, de strafuitvoering, het burgerlijk wetboek en het ondernemingsrecht worden aangepast aan de noden van de 21ste eeuw.

Vorige maand nog lanceerde Kamerlid Carina Van Cauter (Open VLD) een wetsvoorstel om erflaters vrijer hun nalatenschap te laten verdelen.