Fidel Castro overleden: ‘Geschiedenis zal oordelen'
Fidel Castro in 2007 Foto: AFP

De reacties op het overlijden van de Fidel Castro, de vader van de Cubaanse revolutie en decennialang de communistische leider van Cuba, stromen binnen. De politieke leiders wijzen op het einde van een tijdperk en sommige Westerse staats- en regeringsleiders benadrukken ook de keerzijde van zijn bewind.

De Amerikaanse president Barack Obama zegt dat Castro een 'enorme impact' op de geschiedenis gehad heeft. Maar de geschiedenis zal oordelen of die impact heilzaam was. Verder beklemtoont Obama dat hij er altijd alles aan gedaan heeft om de relaties tussen zijn land en Cuba te verbeteren 'na een halve eeuw van verdeeldheid en diepe politieke onenigheid'.

Obama's opvolger Donald Trump reageerde in eerste instantie laconiek, met de droge opmerking dat Castro dood was. Later liet hij weten dat hij Castro als een dictator ziet, 'die zijn eigen volk bijna zes decennia lang heeft onderdrukt'.  'Zijn nalatenschap bestaat uit vuurpelotons, diefstal, onvoorstelbaar lijden, armoede, en het ontzeggen van fundamentele mensenrechten. Hoewel Cuba een totalitair eiland blijft, hoop ik dat vandaag het einde is van de gruwel die veel te lang heeft geduurd, en dat het prachtige Cubaanse volk eindelijk de vrijdheid krijgt die het zo zeer verdient.'

De Venezolaanse president Nicolas Maduro reageerde zo als een van de eerste politieke leiders op het overlijden. Hij riep via Twitter op om de erfenis van Castro voort te zetten. De linkse Maduro zit dan ook in hetzelfde ideologische kamp. In navolging van de overleden Hugo Chavez voert hij een links, socialistisch beleid in Venezuela. Zo wees Maduro ook op de innige band tussen beide landen. ‘Aan alle revolutionairen van de wereld, we moeten zijn erfenis voortzetten, zijn banier van onafhankelijkheid, socialisme en humaan thuisland’, schreef Maduro op Twitter. Hij nam ook reeds contact op met Raul Castro, de broer van en de huidige president, om ‘solidariteit en liefde over te maken aan het Cubaanse volk’.

 

 

Volgens Michail Gorbatsjov, de laatste Sovjet-president, slaagde Castro er in zijn land ‘te versterken’ en de Amerikaanse blokkade te weerstaan.

‘Fidel heeft weerstand geboden en zijn land versterkt tijdens de zwaarste Amerikaanse blokkade ooit. Er lag toen een monumentale druk op zijn schouder en hij kon ... zijn land leiden naar het pad van een onafhankelijke ontwikkeling’, aldus de laatste president van de Sovjet-Unie, de jarenlange medestander van Cuba, in een reactie aan het Russische persagentschap Interfax.

Voor Gorbatsjov zal Castro altijd ‘een groot politiek man’ blijven die een ‘diepe indruk’ maakte op ‘de geschiedenis van de mensheid’.

De Russische president Vladimir Poetin eert in een boodschap aan broer en huidig president Raul de overleden Fidel Castro. ‘Deze staatsman op rust wordt terecht beschouwd als het symbool van een tijdperk uit de moderne wereldgeschiedenis.’ Hij voegt eraan toe dat Fidel Castro ‘een oprechte en betrouwbare vriend van Rusland’ was.

De Franse president François Hollande stelt dat Fidel Castro ‘de Cubaanse revolutie belichaamde, zowel in de hoop die ze opwekte, als de ontgoocheling die volgde’. De ‘acteur van de Koude Oorlog’ was een persoonlijkheid van de twintigste eeuw. Frankrijk heeft steeds de mensenrechtenschendingen aangekaart, maar zich ook altijd tegen de Amerikaanse embargo’s tegen Cuba uitgesproken.

Voor de Nederlandse premier Mark Rutte was Fidel Castro een van de markantste gezichten van de twintigste eeuw. ‘Fidel Castro schreef wereldgeschiedenis. Hij omspant in persoon een periode van de Cubacrisis tot de historische handdruk tussen zijn broer en president Obama.’ Maar Rutte is ook kritisch: ‘Onder zijn bewind vonden ook ernstige mensenrechtenschendingen plaats.’

De Spaanse premier Mariano Rajoy zegt dat Castro een ‘grote historische betekenis’ had. Hij onderlijnt ook zijn ‘grote invloed’ op de regio.

En de Indiase premier Narendra Modi bestempelt Castro via Twitter als ‘een van de meest iconische persoonlijkheden van de twintigste eeuw’. ‘India rouwt om het verlies van een goede vriend.’

Volgens de Chinese president Xi Jingpin zal Castro ‘eeuwig leven’. ‘Het Chinese volk heeft een goede en oprechte kameraad verloren’, aldus de president en secretaris-generaal van de Chinese communistische partij.

Ook voor Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie, belichaamde Juncker de Cubaanse revolutie. De wereld heeft een man verloren die voor velen een held was, zijn invloed reikte ver en hij was een van de revolutionaire gezichten van de 20e eeuw. ‘Zijn erfenis zal door de geschiedenis beoordeeld worden.’

Na Nicolas Maduro van Venezuela, reageerde met de Boliviaanse president Evo Morales nog een ideologische gelijkgezinde. Hij roemde ‘een reus van de geschiedenis’ die ‘de waardigheid van de wereldvolkeren verdedigde’.

Alexis Tsipras, de Griekse premier van het radicaallinkse Syriza, zei via Twitter ‘vaarwel commandant – tot de eeuwige overwinning van het volk’.