‘Terreurmaatregel Jambon zal economie schaden’
Foto: Filip De Smet

De Europese Commissie heeft vragen bij de Belgische plannen om op eigen houtje passagierslijsten van alle internationale trein-, bus- en scheepvaartverkeer bij te houden in de strijd tegen terreur. Ook CD&V heeft bedenkingen.

Wie binnenkort met de Eurostar, de Thalys of zelfs met de bus naar ons land reist, zal zijn of haar identiteitskaart moeten voorleggen. De passagiersgegevens worden vervolgens ingegeven in een databank van Binnenlandse Zaken, waartoe politie- en veiligheidsdiensten inzage krijgen.

De wettekst die dat vastlegt, kreeg vorige week groen licht in de tijdelijke commissie Terrorismebestrijding. Ons land gaat daarmee een stap verder dan de op Europees niveau goedgekeurde PNR-richtlijn (Passenger Name Records), die enkel de luchtvaart betreft.

Drie Eurocommissarissen uitten vandaag hun bezorgdheid over de Belgische plannen om ook op het trein- en busverkeer identiteitscontroles door te voeren.

Tot 300 miljoen euro

In een brief aan minister Jambon wijst de Europese Commissie op ‘de complexiteit en de resulterende praktische moeilijkheden’ van identiteitscontroles en tickets op naam, en dan nog enkel voor het treinverkeer.

Voor het busverkeer is de Commissie al helemaal benieuwd naar wat België van plan is, aangezien ons land als eerste ooit in de Europese Unie dergelijke verplichtingen wil opleggen aan passagiers en operatoren.

Bovendien waarschuwt de Commissie voor een hoge economische kost van de maatregel. Want dat prijzen, reistijden en kosten voor de operatoren zullen stijgen, blijkt volgens de Commissie alvast uit een gelijkaardige poging voor het treinverkeer van Denemarken naar Zweden. Daar stegen de reistijden met 10 tot 60 minuten, daalde het aantal passagiers met 16 procent en liep de geschatte totale economische kost van de controles op tot 300 miljoen euro.

CD&V-Kamerlid Veli Yüksel reageert bezorgd op de brief van de Commissie en vraagt om een grondige impactstudie naar de uitbreiding van de PNR-verplichting naar internationaal trein-, bus- en scheepvaartverkeer. ‘Net zoals bij het luchtverkeer is er voor deze categorieën een internationale aanpak nodig. Het heeft geen zin dat ons land de vlucht vooruit neemt’, aldus Yüksel, wiens partij het wetsontwerp wel mee goedkeurde binnen de ministerraad.

'Eigenheid van het vervoersmiddel'

'We hebben de brief van de Commissie een tijdje geleden ontvangen', bevestigt Olivier Van Raemdonck, de woordvoerder van minister Jambon. 'Het is goed dat de Europese Commissie waarschuwt voor mogelijke economische schade, maar volgens ons is er geen reden tot paniek. We zijn ons heel bewust van de economische belangen die op het spel staan, het is zaak om een evenwicht te zoeken tussen die belangen en de veiligheid.' Als de mensen thuis blijven uit angst om een vliegtuig, internationale bus of trein te nemen, dan is er óók economische schade, luidt het.

'Welke controles we gaan uitvoeren bij welk vervoersmiddel, moet nog vastgelegd worden in vier verschillende uitvoeringsbesluiten', zegt Van Raemdonck. 'Het is evident dat we daarin rekening houden met de eigenheid van het vervoersmiddel. Zo zullen we op een internationale trein niet vragen om 24 uur op voorhand in te checken, enzovoort.' Van Raemdonck benadrukt dat het in casu om drie treinverbindingen gaan vanuit en naar België: naar Parijs, Amsterdam en Keulen. Op de Eurostar van en naar Londen wórdt de identiteit al gecontroleerd.

De sectoren worden maximaal betrokken, geeft de woordvoerder van Jambon nog mee. 'De Commissie mag gerust zijn: we zullen niets beslissen dat volledig haaks staat op de Europese richtlijnen.'