MR heeft beslist: Geen radicale ommezwaai, wel make-over
Foto: pn
Anderhalf jaar hebben de Franstalige liberalen gewerkt om hun partijpunten in een moderner jasje te stoppen. Met het gefinetunede ‘liberale manifest’ - dat elektronisch gestemd werd door de militanten in de zaal - hoopt de MR zichzelf te herbewapenen tegen ‘plat populisme’.

Het is geen lachertje om het ‘congrès doctrinal’ van de MR binnen te komen. Zwaarbewapende agenten houden zowat elk voertuig tegen aan de controlepost en vragen naar identiteitspapieren, perskaarten, geprinte uitnodigingen. Wat er in mijn koffer zit, vragen ze. Een paraplu, misschien, antwoord ik aarzelend. ‘Doet u uw koffer maar zelf open’, zegt een agent die zijn twee handen strak om zijn wapen houdt. Klik. De koffer gaat open. Ik heb gelogen. De agenten kijken naar twéé paraplu’s, een winkeltas en wat rommel. 

‘Is dit uw wagen? Hij is behoorlijk oud, juffrouw’, merkt een agent op. ‘Hij is van mijn grootvader geweest’, antwoord ik kort. Na nog twee extra vragen over mijn grootvader  mag ik doorrijden. Mission accomplished.

‘Ik ga niets zeggen. Maar bon, het is de PS’

Dat veiligheid enkele plaatsen omhoog is gekropen op de agenda van de Franse liberalen, is er ook later tijdens de speeches aan te merken. Voormalig MR-minister Richard Miller windt er geen doekjes om: ‘Het is aartsmoeilijk voor ons, liberalen, om met veiligheidsmaatregelen tegen terrorisme geconfronteerd te worden. Want wij willen dat u vrij bent. Maar onze premier is er fantastisch in geslaagd om in deze zware tijden het juiste pad te bewandelen, waarbij zowel onze vrijheden als onze veiligheid gegarandeerd worden.’

Tot tweemaal toe haalt Miller uit naar ‘de roden’. ‘U weet wel wie ik bedoel als ik praat over incoherente visies, over populisme, over uithalen naar oppervlakkige zaken in plaats van de diepere inhoud. Maar ik ga niets zeggen’, knipoogt Miller. ‘Maar bon, het is de PS.’ 

Wie naar de Expo in Ciney is afgezakt om de grote ommezwaai van de Franstalige liberalen mee te maken, was beter thuis gebleven, vindt MR-voorzitter Olivier Chastel. ‘Wij hebben geen nood aan een “revolutie van onze ideeën”. Wij weten wie we zijn, wat onze waarden zijn, onze doelstellingen en hoe we die moeten behalen.’ Opnieuw een sneer voor de Parti Socialiste, die met haar 15 chantiers des idées (ideebouwwerven) zowel intern als extern sterk wil vernieuwen en zichzelf wil heruitvinden. 

Geen afschaffing van de stemplicht

Dat het nieuwe liberale manifest, waar 18 maanden aan is gewerkt, is goedgekeurd door de 1.500 militanten in de zaal (op zes onthoudingen na), is het teken dat de MR goed bezig is, stelt Chastel.  ‘Dit manifest is de basis van onze toekomst. We moesten moderniseren en dat zullen we ook geleidelijk aan doen met jullie steun’, zegt de MR-voorzitter. ‘We moeten simplistische slogans, karikaturen en vooroordelen tackelen.’

Ook de elektronische stemronde, waarbij de aanwezigen over zes amendementen mochten stemmen, beschouwde Chastel als een succes. Al werden wel twee van de zes elektronische amendementen weggestemd. De meest opmerkelijke: de afschaffing van de stemplicht. Slechts 43 procent van de aanwezigen stemden in met het voorstel, dat vijf minuten eerder door niemand minder dan Louis Michel (de vader van) werd getorpedeerd tijdens een pittig debat.

Wat zit er in de moderne MR-jas?

Concreet spitst het nieuwe manifest zich toe op twee soorten vrijheid: politieke en economische. Economisch gezien blijft de MR mikken op jobcreatie, het aantrekken van de koopkracht, het ondersteunen van bedrijven en concurrentiekracht ‘binnen de correcte fiscale en juridische kaders’. ‘In onze economische visie is vanzelfsprekend ook een plaats voor de werknemer, die met respect moet worden behandeld en als een rijkdom voor het bedrijf moet worden gezien’, aldus Chastel.

Wat politieke vrijheid betreft, keert Chastel kort terug naar de Ceta-nachtmerrie die de MR moest doorstaan door het protest tegen het vrijhandelsakkoord. Dat protest kon enkel een gezicht krijgen doordat Waals minister-president Paul Magnette (PS) er zijn schouders onderzette en zo zelfs Charles Michel - die de begrotingscrisis trachtte te bezweren - in snelheid wist te pakken.  

'Politieke allianties mogen niet opgaan in rook opgaan door zulke institutionele perikelen', argumenteert Chastel. 'Al deze instellingen leiden niet altijd tot goede relaties en een vlotte besluitvorming. En dan ben ik nog optimistisch. Wij beklemtonen dat wij de relaties zowel op Waals als Brussels als federaal niveau loyaal willen laten verlopen.'

Wat zit er onder de moderne MR-jas?

Dat de MR zijn achterban meer wil betrekken bij haar besluitvorming en standpunten scherp wil stellen, is geen nieuwigheid. Halverwege 2016 kreeg de partij zware klappen in de peilingen. De Franstalige liberalen staan geïsoleerd op het schaakbord als enige Franstalige partij in de federale regering. Bovendien kunnen PS-voorzitter Elio Di Rupo en CDH-voorzitter Benoît Lutgen het bloed van premier Charles Michel drinken.

Die combinatie heeft deze legislatuur al meermaals tot een schaakmat geleid voor de MR. Staking na betoging weet de PS de 'antisociale hervormingsagenda van de federale regering' aan te klagen, zoals onder meer tijdens de cipiersstaking. Dat energieminister Marghem (MR) onder vuur lag voor nota's over het al dan niet openhouden van de Belgische kerncentrales, paste prima in het kraam van de Franstalige socialisten. Met het Ceta-akkoord misliep de MR opnieuw de Waalse grondstroom, die handig werd opgepikt door Magnette.

Om die imagoschade - met het oog op de verkiezingen van 2018 - tot een minimum te beperken, besloten de Franstalige liberalen halverwege dit jaar al om 'alles beter uit te leggen' aan militanten en burgers. 'Wij werken hard, maar men moet nog begrijpen wat de regering allemaal realiseert', klonk het toen.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig