‘Niemand weet precies wat hij gaat doen’
Donald Trump groet zijn supporters in New York. Foto: Mandel Ngan/afp

De verkiezing van Donald Trump is slecht nieuws voor de Amerikaanse economie, zegt hoofdeconoom Geert Gielens van Belfius. Al blijft het afwachten in hoeverre hij zijn plannen in uitvoering zal brengen.

Wat is de economische impact van de verkiezing van Trump?

Dit is niet goed, dat zie je ook aan de reactie op de markten. Het meest beangstigende is dat we niet weten wat hij gaat doen, en in hoeverre hij zijn negatieve retoriek ook daadwerkelijk gaat toepassen. Het kan zijn dat hij zijn negatieve stijl niet zal kunnen handhaven, en dat er een stabilisatie optreedt. Maar de onzekerheid daarover is hoe dan ook schadelijk.

Wat kunnen de concrete gevolgen zijn van zijn uitverkiezing?

Een golf van protectionisme en het opzeggen van handelsverdragen. Het handelsverdrag met Azië, TPP, zal waarschijnlijk niet worden goedgekeurd. Dat is uiteraard niet goed, handel is een bron van welvaart. Dat terugdraaien is geen goed idee. De vraag is of hij effectief kan uitvoeren wat hij heeft aangekondigd. Hij kan waarschijnlijk veel voor elkaar krijgen, want ook het congres is nu in Republikeinse handen. Dat geeft hem meer macht dan Obama had.

Stevenen we af op een recessie in de VS, zoals sommigen denken?

Dat zou wellicht een risico zijn als alle negatieve basishypotheses werkelijkheid worden. Maar daar zijn we nog lang niet. Vergelijk het met de Brexit: die heeft tot nu toe ook geen recessie veroorzaakt in het Verenigd Koninkrijk, hoewel dat wel voorspeld was. Vaak wordt de soep minder heet gegeten dan opgediend.

Sommige programmapunten van Trump, zoals lagere belastingen en meer investeringen, zouden goed moeten zijn voor de economie.

Dat is zo. Lagere belastingen voor bedrijven zouden de winst moeten doen stijgen en daarmee de beurs een duw in de rug geven, wat voor beleggende Amerikanen positief is. Maar de keerzijde van de combinatie belastingverlagingen en investeringen is een stijgende staatsschuld. De vraag is ook of de overheid voldoende invloed kan uitoefenen op de structurele factoren die de groei belemmeren. Kan je met investeringen in infrastructuur de fundamentele trend van minder groei keren? Vooral de Amerikaanse middenklasse moet extra koopkracht krijgen. Daar zal Trump waarschijnlijk niet voor gaan zorgen.

Wat betekent het presidentschap van Trump voor Europa?

Hij heeft weinig gezegd over de relatie met Europa. Dat is ook logisch, want Trump zet in op werkgelegenheid, en Amerikaanse jobs zijn vooral afhankelijk van de handel met Azië en Mexico. Europa is wat dat betreft onder de radar gebleven. Eén concreet gevolg kan zijn dat de bijdrage aan de Navo hoger moet. Verder zie je dat de dollar aan waarde verliest, wat ongunstig is voor de Europese export. Maar de beweging is nu nog te zwak om een echt zwaar effect te hebben. Een lagere olieprijs kan weer gunstig werken: die stimuleert ook in Europa de consumptie. Het grootste probleem blijft dat het grootste en machtigste land ter wereld nu geleid wordt door iemand van wie niemand weet wat hij precies gaat doen.

Zijn eerste speech klonk verzoenend.

Dat is zeker hoopgevend, maar het geeft ook aan dat hij snel van richting verandert. Nochtans zal hij het land moeten verzoenen als hij echt een stempel wil drukken op waar het naartoe gaat met de VS. Want je kan de economie niet stimuleren als er telkens oppositie gevoerd wordt tegen je beleid. Dat de beurzen nu naar beneden gaan, is niet goed voor hem.

Trump vraagt zwaardere inspanningen van de Navo-partners, en hij heeft ook gezegd dat hij de klimaatakkoorden gaat negeren. Dreigt het gevaar van toenemende internationale spanning?

Dat risico bestaat, het kan zijn dat hij verschillende internationale samenwerkingsakkoorden gaat opblazen. Als er twijfel ontstaat over de eenheid binnen de Navo kan dat Poetin in de kaart spelen. Dergelijke spanningen zijn uiteraard slecht voor de economie. Wat het klimaat betreft is het de vraag hoeveel stokken hij daar in de wielen kan steken. Ook de Verenigde Staten is alternatieve energie een belangrijke bedrijfstak. Texas heeft veel olie, maar zon en wind zijn er ook belangrijke energiebronnen.

Hoe lang zal de onzekerheid voortduren?

Zijn presidentschap start in januari. Hij zal waarschijnlijk de eerste honderd dagen aan een studieronde besteden, zoals gebruikelijk. Dat betekent dat we na maart de eerste concrete dingen mogen verwachten. Hopelijk zal hij voordien door middel van speeches al wat meer duidelijkheid scheppen over welke richting hij uitwil, zodat de financiële markten wat meer houvast hebben.