Belgische ceo sjoemelt sneller dan Nederlandse
Tegen de ex-top van Fortis, die hier met hun helikopter landen in Nederland voor een algemene vergadering, lopen nog meerdere gerechtelijke procedures. Foto: IMAGEGLOBE

Belgische ceo’s gaan makkelijker ethisch uit de bocht dan Nederlanders. En jongere ceo’s sneller dan oudere. Waarom?

Welke ceo heeft er geen probleem om steekpenningen te aanvaarden? En welke topman zou overstappen naar een substantieel goedkopere grondstoffenleverancier, ook al neemt die het niet zo nauw met arbeidsomstandigheden? Dat zijn de twee ethische scenario’s die Xavier Baeten van de Vlerick Business School heeft voorgelegd aan 950 ceo’s van uiteenlopende bedrijven in Nederland en België.

Een van de opmerkelijke resultaten van zijn onderzoek is dat Nederlanders op de ethische ladder beter scoren dan de Belgen. 70 procent van onze noorderburen kiest voor de ethische beslissing, terwijl dat bij de Belgische ceo's slechts 58 procent is.

 ‘Een gevolg van het verschil in cultuur, vermoed ik. De Nederlandse is puriteinser, terwijl de Belgische toch dichter tegen die van de Zuid-Europese landen aanschurkt’, geeft Baeten daarvoor als verklaring.

Vrouwen vs. mannen

Opvallend is ook dat vrouwelijke ceo’s ethischer handelen dan de mannelijke ceo’s. En dat jongere ceo’s makkelijker de ethische regels aan hun laars lappen dan hun oudere collega’s. 58 procent van de ceo’s tot 45 jaar lost de scenario’s op ethische wijze op, terwijl dit percentage bij ceo’s van 55 jaar en ouder liefst tien procent hoger ligt.

Baeten had een andere uitkomst verwacht omdat de jonge generatie de reputatie heeft ethiek hoog in het vaandel te hebben staan. ‘Jongeren zijn onzekerder  en willen zich harder bewijzen, blijkt uit dit onderzoek. De uitdaging is voor hen een nog belangrijker drijfveer dan voor hun oudere collega’s. Dat kan verklaren waarom ze minder ethisch besef hebben dan ouderen’, verduidelijkt Baeten. 'Wellicht hier een belangrijke opdracht voor managementscholen om jongere ceo's bij te brengen dat ze ook in een maatschappij leven en daar rekening moeten mee houden 

Is de ceo meer dan een huurling?

Baeten begon zijn onderzoek naar drijfveren vanuit de maatschappelijke beeldvorming dat ceo’s niet meer zijn dan huurlingen, enkel geïnteresseerd in geld. Uit zijn onderzoek komt volgens hem een ander beeld naar voren. De uitdaging van de opdracht, vooruitgang boeken met de organisatie en de trots om een bedrijf te mogen leiden, staan bovenaan, met ethiek als goede vierde. De financiële beloning staat niet in de top-10.

Al is er toch een opvallende vaststelling die bovenstaand beeld verstoort. Want ceo’s die ook aandeelhouder zijn van hun bedrijf, nemen veel minder ernstig met ethiek dan hun collega’s. Slechts 56 procent van deze groep maakt de ethische beslissingen, tegenover 73 procent van de ceo die geen aandeelhouder is.

'Of dat te maken heeft met het perverse effect van aandelenopties? Ik weet het niet', zegt Baeten hierover. 'Wat we wel vaststellen is dat ceo-ondernemers, die vaak een kleiner bedrijf leiden, het minder nauw nemen met ethiek. Wellicht heeft dat te maken met het feit dat hun bedrijf onder de radar kan opereren. Om diezelfde reden scoren ceo's van beursgenoteerde bedrijven duidelijk beter.' 

Loon toch belangrijk

En hoewel de financiële beloning ogenschijnlijk niet belangrijk is, vond Baetens in zijn onderzoek daar toch één uitzondering op. 'Loon is niet belangrijk, behalve als andere ceo's systematisch meer verdienen. Dan voelt zowat elke ceo zich onrechtvaardig behandeld en is dat reden om op te stappen'.

U wil onze betalende artikels lezen maar nog geen abonnement nemen? Meld u aan en proef gratis van  plus-artikels.

Lees gratis ›

Geen betaalgegevens nodig